2024 гъэм гъатхэпэм и 21-м Урысейм и ЦИК-м 163-нэ зэIущIэр иригъэкIуэкIащ икIи  Урысей Федерацэм и президент хэхыныгъэхэм къарикIуа­хэм теухуа протоколым мы­хъур трагъэуащ.

ЦИК-м и УнафэщI Памфиловэ Эллэ зэрыжиIамкIэ, IэIэтым хэтын хуейуэ цIыху 113 011 059-рэ ятхащ. УФ-м и президент хэхыныгъэхэм кърихьэ­лIащ 87 575 075-рэ (ар процент 77,49-рэ мэхъу). Абыхэм ящыщу цIыху мелуани 2,6-м хэхыныгъэхэр къэмыс щIыкIэ Iэ яIэтащ, 388 791-р хамэ къалхэм къы­щызэрагъэпэща хэхыпIэхэм ­къекIуэлIащ, хэхакIуэ 7910-м Калининград, Ленинград, Псков областхэм щыIэ гъунапкъэ хэхы­пIэхэм Iэ щаIэтащ. ЦIыху мелуани 8-м щIигъум дистанционнэ электрон IэIэтыр къагъэсэбэпащ, хэхакIуэ мелуани 5,1-м «Мо­бильный избиратель» IэмалымкIэ я къалэныр ягъэзэщIащ. 
Протокол 94 243-р къапщытэжа нэужь, Путин Владимир щхьэ­­кIэ цIыху 76 277 70-м Iэ зэ­раIэтар яубзыхуащ, ар хэхакIуэ­хэм я процент 87,28-рэ мэхъу икIи абы ипкъ иткIэ, ХэхакIуэ ­комиссэ нэхъыщхьэр Урысей Федерацэм и Президенту Путин Владимир зэрыхахам щыхьэт те­хъуэри, унафэ къищтащ. 
Памфиловэм жиIащ хэхыныгъэхэр пэжу, зэIухауэ, зэи къэ­мы­хъуауэ, цIыху куэд кърихьэ­лIэу зэрекIуэкIар. Къэрал Уна­фэщIым и гъусэу хэхыныгъэхэм хэтахэри абы кърикIуахэм арэзы къащI, дяпэкIэ зэгъусэу къэралым хуэлэжьэну я мурадщ. 
Комиссэм и протоколхэм зэритымкIэ, Харитонов Николай - проценти 4,31-рэ (3 768 470), Даванков Владислав - проценти 3,85-рэ (3 362 484), Слуцкий Лео­нид - проценти 3,2-рэ (2 795 629) IэIэту къахьащ.
Путин Владимир щхьэкIэ Iэ зыIэтахэр япэрейм еплъытмэ, цIыху мелуан 20-кIэ нэхъыбэ ­хъуащ. 2018 гъэм Путиныр къыхахат цIыху 56 430 712-м. «Абы къегъэлъагъуэ ди цIыхухэр щы­тыкIэ гугъу щихуам деж зэрызэкъуэувэфыр», – жиIащ Памфиловэм. Хамэ къэралхэм Iэ щы­зыIэтахэм я бжыгъэр къапщ­тэ­мэ, ар 2018 гъэм елъытауэ нэхъ мащIэщ. Ар къызыхэкIар къэрал унафэщIхэм хэхыпIэхэр зэрагъэмэщIарщ. Япэм хэхыпIэу 401-рэ щыIамэ, иджы 295-рэ ­хъууэ арат. Хамэ къэралхэм Iэ зэрыщаIэтар зэхэплъхьэмэ, про­цент 72,3-рэ мэхъу. Димыныбжьэгъу къэ­ралхэм, Германием псалъэм папщIэ, Путиным процент 56,82-р къы­щыдэщIащ, Эстонием - процент 75,22-рэ, Латвием - процент 70,6-рэ, Австралием - процент 53,6-рэ, Армением - процент 54,7-рэ, США-м - процент 42,23-рэ. А къэралхэми хэхы­ныгъэхэр ныкъусаныгъэн­шэу щекIуэкIащ. 
- Къапщтэмэ, едгъэкIуэкIа кам­паниер «къабзэу» щытащ, псоми жэуаплынгъэ яхэлъу лэ­жьащ. Зы гукъанэ ЦИК-р хэплъэн хуейуэ ди деж къэсакъым. Комиссэм тхыгъэ 14 389-рэ къыIэрыхьащ, абы хабзэр къыщызэпауду гурыщхъуэ ящIу яхэтар 459-рэщ, ар проценти 3,8-рэ къудейщ зэрыхъур. ХэхыпIэхэм мыхъумыщIагъэ къы­зэрыщыхъуам щхьэкIэ, IэIэ­тыр щыхэдмыбжа мы гъэм щыIакъым. Ауэ Избиркомхэм щылажьэу цIыхуи 9-м, зы мелуа­ным щыщу, я къалэныр ящ­хьэ­щытхащ, къемызэгъыу защIати.
Псори зэпэщу зэрекIуэкIар и фIыгъэщ видеокIэлъыплъыныгъэми. Системэр зэхагъэзэ­рыхьыну ди бийхэм сыт хуэдиз къару ирахьэлIами, яхузэ­фIэ­кIакъым. Апхуэдэ дыдэу телефон терроризмэми зыри къикIакъым. Дэ дызэригугъамкIэ, бюллетень нэхъыбэ Iисраф ящIыфыну щытащ, ауэ хэгъэгу 26-м ашык 30-м щеIэбауэ аращ. Адрей псори комиссэм хэтхэм ябжыфащ. Мыхьэнэшхуэ иIэщ хэхыныгъэхэм хэта адрей кандидатхэм я мыарэзыныгъэ къызэ­рыхэмыкIами. Абыхэм комис­сэм и лэжьыгъэмрэ Iуэхум къри­кIуахэмрэ даIыгъащ, – жиIащ Памфиловэм. 
 ЛДПР-м къыбгъэдэкIа Слуцкий Леонид къызэрилъытэмкIэ, «зы текIуа щыIэщ, хэна щыIэкъым». «Iэ зэраIэта Iэмалри, ар къы­зэрабжыжа щIыкIэри къы­зы­хуэтыншэт. Дэ дяпэкIи дылэ­жьэнущ Урысей Федерацэм и Президентым и гупсысэхэр дэтIыгъыу, ди цIыхубэм защIэдгъакъуэу», – жиIащ Слуцкэм. 
 Даванков Владислав («Новые люди») комиссэм хэтхэм ящытхъуащ. Я IэщIагъэм зэрыхуэI­э­зэр жиIащ. «Новые люди»-м хэ­хыныгъэхэм ипэ къихуэу къигъэлъэгъуа Iуэхугъуэхэр законотворческэ жэрдэм зэращIынур игъэбелджылащ. Куэд мы­щIэу ди гупсысэхэр етхьэлIэнущ УФ-м и Правительствэм и УнафэщI Мишустин Михаил», – жиIащ кандидатым. 
«Хэхыныгъэхэр иухащ, ауэ лэжьыгъэхэм дяпэкIэ щIидзэу аращ», – жеIэ Путин Владимир и центральнэ штабым и уна­фэщIхэм ящыщ, УФ-м и Театрхэм и лэжьакIуэхэм я союзым и тхьэмадэ Машков Владимир. 
- ЦИК-ми, информационнэ сис­темэхэми, ди хэхакIуэхэми Iуэхур къызэпаудыну зыкъе­зыпщыта къомым емылъытауэ, псори зэIухауэ, пэжу, тыншу екIуэкIащ. ЦIыхубэм езым зы­хуейр къыхихащ. Абы къри­кIуари мыбдеж щынэрылъагъущ. Абы къегъэлъагъуэ ди канди­датым дзыхьышхуэ къызэры­хуащIар, илъэс куэд ипэ абы къыщIидза лэжьыгъэр дяпэкIи къыпищэну зэрафIэ­къабылыр. Псоми фIыщэ фхузощI, ди ТекIуэныгъэмкIи сынывохъуэхъу», - щыжиIащ Машковым ЦИК-м и зэхуэсым. 
НэщIэпыджэ Замирэ.