КъБР-м и Парламентым и бжьыхьэ лэжьэгъуэр дыгъуасэ къызэIуахащ Урысей Федерацэмрэ Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ я къэрал гимнхэмкIэ.
IуэхущIапIэм и УнафэщI Егоровэ Татьянэ иджыблагъэ екIуэкIа хэхыныгъэхэм кърикIуахэр къызэщIикъуэжащ икIи дызыхуэкIуэ мазэхэм депутатхэм я нэIэ зытетыну Iуэхугъуэ нэхъыщхьэхэр къигъэлъэгъуащ.
Бжьыхьэ лэжьэгъуэм къриубыдэу, депутатхэм къапэщылъщ законопроект 40-м нэблагъэм хэплъэну, къэпщытэныгъэ Iуэхугъуэ 30 ирагъэкIуэкIыну (комитетхэмрэ президиумымрэ я зэIущIэхэри хэту). Егоровэ Татьянэ къызэригъэлъэгъуамкIэ, законопроектхэм я Iыхьэ щанэм щIигъур цIыхухэм я псэукIэр егъэфIэкIуэным хуэунэтIауэ щытынущ, апхуэдэуи 2027 гъэм, 2028 - 2029 гъэхэм ятещIыхьа республикэ бюджетым и проектыр ягъэхьэзырынущ.
«Хэхыныгъэхэм кърикIуам наIуэу къигъэлъэгъуащ ди къэралым и политикэ ухуэкIэр зэрыбыдэр. Зэи хуэмыдэжу хэхыпIэхэм къэкIуа цIыху бжыгъэм къыбжеIэ ди къэралыр зэрызэкъуэтыр, абы и шынагъуэншагъэм, щхьэхуитыныгъэм хуэунэтIауэ къэрал унафэщIхэм ирагъэкIуэкI лэжьыгъэр зэрыдаIыгъыр. Абы щхьэкIэ хэхакIуэхэм фIыщIэ яхудощI, - жиIащ Егоровэ Татьянэ. - Бжьыхьэ лэжьэгъуэм, дауи, япэ идгъэщынухэм ящыщщ цIыхухэм гулъытэ яхуэщIыныр, республикэм и экономикэ, социальнэ зэпIэзэрытыныгъэр гъэбыдэныр. ИтIанэ нобэ махуэ къызэрыгуэкIкъым. ИлъэсиплI ипэ, фокIадэм и 30-м, Урысейм и Президент Путин Владимиррэ ДНР-м, ЛНР-м, Херсон, Запорожье щIыналъэхэм я Iэтащхьэхэмрэ Iэ щIадзауэ щытащ ахэр ди къэралым къызэрыгухьэжым теухуа дэфтэрым. Къыхэзгъэщыну сыхуейт дзэ Iуэху хэхам хэтхэмрэ абыхэм я унагъуэхэмрэ защIэдгъэкъуэным, ахэр зыIууэ гугъуехьхэр псынщIэу яхузэфIэтхыным адэкIи зэрыпытщэнур. Нобэ къэралым и щхьэхуитыныгъэм щIэбэн дэтхэнэ ди лIыхъужьми дыдэIэпыкъун хуейщ. Бжьыхьэ лэжьэгъуэм Iуэхугъуэ 70-м нэблагъэ хуэдубзыхуащ, абы хеубыдэ бынунагъуэшхуэхэм я псэукIэр егъэфIэкIуэным теухуауэ щIапхъэхэри.
Мыхьэнэ мынэхъ мащIэ иIэу иджыри зы Iуэхугъуэм гулъытэ хуэтщIынущ. Ар къыдэкIуэтей ди щIэблэм я узыншагъэр тхъумэнырщ. Псом хуэмыдэу ткIийуэ ди нэIэ тетыпхъэщ акъылыр зыгъэутхъуэ пкъыгъуэхэр щIалэгъуалэм езыщэхэм. ДыхущIэкъунущ апхуэдэхэм дазэрыпэщIэувэн Iэмалхэм теухуа законопроектхэр пхыдгъэкIыным. Апхуэдэ дыдэу жылагъуэр быдэ хъуну къыщIэкIынкъым абы и псэкупсэ гъэсэныгъэм гулъытэ хуумыщIмэ. Ди щэнхабзэ къулейр, нэгъуэщIхэм дакъыхэзыгъэщ ди анэдэлъхубзэхэр, хабзэхэр, лъэпкъ IэщIагъэхэр хъумэнми зегъэужьынми ди нэIэ тетынущ».
Урысейм и лъэпкъхэм я зэкъуэтыныгъэм и илъэсым КъБР-м и Парламентым адрей щIыналъэхэм я хабзэубзыху IуэхущIапIэхэм хуиIэ зэпыщIэныгъэхэр нэхъ куу ищIыну и мурадщ. Апхуэдэхэщ Иркутск, Адыгей, Владимир щIыналъэхэр.
«Жэуаплыныгъэ тхэлъу бжьыхьэ лэжьэгъуэм дыбгъэдыхьэн хуейщи, сынывохъуэхъу ехъулIэныгъэр къыфхудэкIуэну», - жиIащ Егоровэм.
ЗэIущIэм япэ еджэгъуэу къыщащтащ «Административнэ хабзэхэм ебакъуэхэм ятеухуа и Кодексым», «Мэз Iуэхухэр зэтес щIыным ехьэлIауэ» КъБР-м и Законым и Iыхьэ 3, 5-хэм, «ЦIыхухэмрэ хьэпшыпхэмрэ таксикIэ къешэкIыныр къызэгъэпэщыным ехьэлIа зэхущытыкIэхэр зэкIэлъыгъэкIуэным теухуауэ» КъБР-м и Законым и Iыхьэ 2-м, «АвтомобилкIэ, токкIэ зекIуэ къалэ транспорткIэ, гъущI гъуэгу транспорткIэ цIыхухэм Iуэхутхьэбзэхэр яхуэщIэныр къызэгъэпэщыным ехьэлIауэ» КъБР-м и Законым и Iыхьэ 2-м зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэным и IуэхукIэ» КъБР-м и законым и проектхэр.
«КъБР-м и щIыналъэм уней, къат куэду зэтет псэупIэхэр щащIын папщIэ, цIыху щхьэхуэхэм пщIэншэу мылъку етынымрэ КъБР-м и ЩIы Кодексым и Iыхьэ 14, 17-хэм зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэнымрэ теухуауэ» КъБР-м и законым и проектым щытепсэлъыхьым, КъБР-м щIы, мылъку зэхущытыкIэхэмкIэ и министр Тохъу Аслъэн къызэрыхигъэщамкIэ, 2025 гъэм щэкIуэгъуэм и 28-м къыдэкIа Федеральнэ закон №435-ФЗ-м и Iыхьэ 5-м и 3-нэ частым - «СабиипщI е нэхъыбэ къэзылъхуа икIи зыпIа, «Анэ-лIыхъужь» цIэ лъапIэр зыхуагъэфэща бзылъхугъэхэм къэралым и пащхьэм щаIэ фIыщIэм папщIэ зэрыдэIэпыкъуну щIыкIэм теухуам» - тету хуитыныгъэ яIэщ къэрал е муниципальнэ мылъкум хиубыдэ щIы Iыхьэхэр пщIэншэу къаIэрыхьэну. КъищынэмыщIауэ, законопроектым егъэбелджылы зи гугъу щIа цIыху щхьэхуэхэм ират щIы Iыхьэхэм я нэхъ мащIэмрэ нэхъыбэ дыдэхэмрэ. Апхуэдэуи щIы Iыхьэм и пIэкIэ зэ тыгъуэу ахъшэ къыIахыну хуитыныгъэ яIэщ.
Къэбэрдей-Балъкъэрым и щIыуэпсым и хамэу щыт къэкIыгъэ лIэужьыгъуэ шынагъуэхэм зэрызаубгъум, дунейм хэщIыныгъэу абыхэм къыхуахьым, языныкъуэхэм цIыхухэм я гъащIэмрэ узыншагъэмрэ зэран апхуэдэхэр зэрыхуэхъум пэщIэты-ным теухуауэ депутатхэм къащтащ «КъБР-м дыкъэзыухъуреихь дунейр щыхъумэным теухуауэ» КъБР-м и Законым зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэным и IуэхукIэ» КъБР-м и законым и проектыр.
ЗэIущIэм арэзы щытехъуащ «КъБР-м и щIыналъэм щыIэ фэтэр куэду зэхэт унэхэм зэхуэдэу щыт я мылъкур къызыхуэтыншэу щытыныр къыщызэгъэпэщыным теухуауэ» КъБР-м и Законым и Iыхьэ 25-м зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэным и IуэхукIэ» КъБР-м и законым и проектми. КъБР-м ухуэныгъэмрэ псэупIэ-коммунальнэ IэнатIэмкIэ и министрым и къалэнхэр зыгъэзащIэ Журавлев Андрей зэрыжиIамкIэ, утыку кърахьа законопроектыр ягъэхьэзыращ КъБР-м и Правительствэмрэ Урысейм УхуэныгъэмкIэ и министерствэмрэ зэращIылIа зэгурыIуэныгъэм, коммунальнэ IуэхущIапIэхэм зегъэужьыным теухуам ипкъ иткIэ. Абы къызэрыщыгъэлъэгъуамкIэ, Къэбэрдей-Балъкъэрым 2027 гъэм щIышылэм и 1 пщIондэ псэупIэ-коммунальнэ Iуэхутхьэбзэхэр къэзыбж зы IэнатIэ къызэрагъэпэщын хуейщ. Дэфтэрым къыщыхьащ апхуэдэ къалэнхэр «КъБР-м фэтэр куэду зэхэт и унэхэр зэгъэпэщыжынымкIэ и щIыналъэ оператор» фондым зэригъэзэщIэфынур.
ЗэIущIэм щедэIуащ сабийхэм я хуитыныгъэхэр хъумэным ехьэлIа Iуэху зэIумыбзхэм. Абы тепсэлъыхьащ Сабийхэм я хуитыныгъэхэр хъумэнымкIэ республикэм и уполномоченнэ Бэдракъ Iэминэ.
БАГЪЭТЫР Луизэ.