ШыщхьэуIум и 27-м Налшык къа-лэм ЩIалэгъуалэм я унэм щызэхэ- тащ фокIадэм и 18 - 20-хэм екIуэкIы- ну хэхыныгъэхэм шынагъуэншагъэр къызэрыщызэрагъэпэщынум теухуа зэхыхьэ.
Ар къыщызэIуихым, КъБР-м и ХэхакIуэ комиссэм и унафэщI Джэш Вячеслав жиIащ къэрал мыхьэнэ зиIэ Iуэхур бэIутIэIуншэу зэфIагъэкIыным-кIэ жэуаплыныгъэшхуэ зэрахьыр. «Дзэ Iуэху хэхар щекIуэкI зэманым хэхыныгъэхэр шынагъуэншэу къызэдгъэпэщыным псори зэгъусэу делэжьып-хъэщ. УФ-м и Федеральнэ Зэхуэсым и Къэрал Думэм и ебгъуанэ зэхуэсыгъуэмрэ щIыпIэ унафэр зезыхьэ IэнатIэхэмрэ я депутатхэр хэхыныр нэрылъагъуу икIи зэIухауэ щытын хуейщ. Дэ ди къалэнщ хэхакIуэм и Iуэху еплъыкIэр къигъэлъэгъуэну къыщыкIуэкIэ ар и шынагъуэншагъэм темыгузэвыхьу и хуитыныгъэхэр игъэзэщIэным дыкIэлъыплъыну. Махуищым къриубыдэу Къэбэрдей-Балъкъэрым и щIыналъэм хэхакIуэ кампаниеу 122-рэ щыIэнущ. ХэхыпIэхэм щылэжьэнухэм щхьэж и къалэныр нэгъэсауэ игъэзэщIэн хуейщ», - жиIащ Джэшым.
Абы фIыщIэ яхуищIащ КъБР-м и МЧС-м, Урысей гвардием и щIыналъэ къудамэм, Къэбэрдей-Балъкъэрым медицинэ къэхъукъащIэхэмрэ дэIэпыкъуныгъэ псынщIэмкIэ и IуэхущIапIэм Iутхэмрэ психолог-экспертхэмрэ. «Фэ фи IэщIагъэм фызэрыхуэIэкIуэлъакIуэмрэ фызэрысакъымрэщ къэблагъэ хэхыныгъэхэм зэпIэзэрытыныгъэ щыщыIэным и лъабжьэр. Зэкъуэту дызэдэлажьэмэ, IэIэтыр ныкъусаныгъэншэу едгъэкIуэкIыфынущ», - дыщIигъуащ къэпсэлъам.
- Нобэ ди мурад нэхъыщхьэр хэхакIуэ комиссэхэм хэтынухэр IэIэтым сыт и лъэныкъуэкIи хуэдгъэхьэзырынырщ, - пищащ КъБР-м и ХэхакIуэ комиссэм и унафэщIым и къуэдзэ Джаппуев Мусса. - Псом хуэмыдэу ар зэхьэлIар хэхыныгъэхэр щекIуэкIкIэ дызыпэмыплъауэ Iуэхугъуэ шынагъуэ гуэр къыкъуэкIмэ, дэтхэнэми ищIэн хуейр гурыдгъэIуэнырщ. УФ-м и Конституцэм цIыхухэм хуитыныгъэ ярет хэхыныгъэхэм хэтыну. «Хэхыныгъэгъэхэм ехьэлIауэ шэсыпIэ нэхъыщхьэхэр» Федеральнэ Законым къигъэувращи, къэрал къулыкъущIапIэхэм я пщэрылъщ жылагъуэ шынагъуэншагъэм кIэлъыплъыну. Зэрызе-хьэ къыщыхъу хабзэр Iуэхур гъэбелджылауэ щыщымытым и дежщ. Абы къыхэкIыу, дызэрыщIэу дызэдэлэжьэн хуейщ». Джаппуевым зэрыжиIамкIэ, щытыкIэ хэхахэм деж IэIэтыр къызэпымыуду икIи къызэтемыувыIэу екIуэкIын щхьэкIэ, хэхыпIэ псоми резерв пэшхэр ягъэхьэзырауэ яIэнущ.
КъБР-м щыIэ МВД-м къэрал къулыкъущIапIэхэм ядэлэжьэнымрэ жылагъуэ зэпIэзэрытыныгъэр хъумэныр къызэгъэпэщынымкIэ и къудамэм и инспектор нэхъыжь, полицэм и майор Шакъ Казбек тепсэлъыхьащ хэхыныгъэхэр щекIуэкI махуэхэм терроризм щIэпхъаджагъэ гуэр ялэжьыну хъыбар къаIэрыхьэмэ, псом япэу ящIэн хуейхэм. Абы къызэхуэсахэм ягу къигъэкIыжащ 2024 гъэм Урысей Федерацэм и Президент хэхыныгъэхэр бэIутIэIуншэу зэрырагъэкIуэкIыфар. Шакъым къыхигъэщащ щIэпхъаджагъэ зэрахьэнкIэ шынагъуэ щыIэу хэхыпIэхэм щылэжьэнухэм телефонкIэ, «смс»-кIэ е нэгъуэщI Iэмал гуэркIэ хъыбар къаIэрыхьэмэ, ар нэпцIу къыщIэкIынкIэ хъунуми, гулъытэншэу къагъанэ зэрымыхъунур.
Къэпсэлъам зэрыжиIамкIэ, бюллетенхэр къыщашэ махуэм щегъэжьауэ (хэхыныгъэхэр щекIуэкIынум иджыри махуитI иIэу) шынагъуэншагъэм кIэлъыплъынущ къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ IэнатIэхэм я лэжьакIуэ 5600-рэ. «Апхуэдэуи къыддэIэпыкъунущ Урысейм и МВД-м и Кавказ Ищхъэрэ институтыр, суд приставхэм я федеральнэ IэнатIэр, Урысей гвардием хэт цIыху 788-рэ. Резерву диIэнущ полицэм и лэжьакIуи 143-рэ Урысей гвардием и лIыкIуэу 100-м щIигъурэ. Ику иту къэбгъэлъагъуэмэ, хэхыпIэ къэс къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ IэнатIэхэм я лэжьакIуэу цIыхуи 3-м къыщыщIэдзауэ 6-м нэс щIэтынущ. КъищынэмыщIауэ, жылагъуэ зэпIэзэрытыныгъэм кIэлъыплъыну щхьэзакъуэ IуэхущIапIэхэм я хъумакIуи 108-рэ махуэ къэс къыддэIэпыкъуну делъэIуащ, цIыхубэ дружинэхэм хэту 320-рэ, къэзакъ зэгухьэныгъэм хэту 105-рэ (апхуэдэхэр здэщыIэ Май, Прохладнэ районхэм) тщIыгъунущ. Дыщогугъ хэхыныгъэхэр къыдэхъулIэну», - дыщIигъуащ Шакъым.
Урысей гвардием и къудамэу Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм щыIэм жылагъуэ зэпIэзэрытыныгъэр хъумэныр дзэхэр хэту къызэгъэпэщынымкIэ и къудамэм и унафэщI, подполковник Сергиенкэ Вазген тепсэлъыхьащ цIыхубэ зыхъумэжыныгъэм къыхураджэу хъыбар щагъэIукIэ (хьэуа гузэвэгъуэ е ракетэ шынагъуэ щыIэу) ящIапхъэмрэ цIыху куэд зыхэт зэрыхьзэрийхэм деж къагъэсэбын хуей Iэмалхэмрэ.
Май щIыналъэ хэхакIуэ комиссэм и унафэщI Канаевэ Наталье и гугъу ищIащ IэIэтым зэрызыхуагъэхьэзырымрэ щытыкIэ шынагъуэхэм деж цIыхухэр хэхыпIэхэм къыщIэгъэIэпхъукIыныр зи пщэ дэлъынухэр зэрагъэбелджылым-рэ.
ЗэIущIэм и етIуанэ Iыхьэм кибершынагъуэншагъэр зыхуэдэм, япэ дэIэпыкъуныгъэ зэрыхуащIэ хабзэхэм, хэха-кIуэ комиссэхэм щIэтыну IэщIагъэлI- хэр гъэхьэзырыным щытепсэлъыхьащ КъБР-м Бжыгъэхэр зи лъабжьэ зыужьыныгъэмкIэ, связымрэ цIыхубэ коммуникацэхэмкIэ и министерствэм кибершынагъуэншагъэм теухуауэ и IэщIагъэлI нэхъыщхьэ Созаев Ильяс, Къэбэрдей-Балъкъэрым медицинэ къэхъукъащIэхэмрэ дэIэпыкъуныгъэ псынщIэмкIэ и IуэхущIапIэм и егъэджэныгъэ IэнатIэм и унафэщI, дохутыр анестезиолог-реанимотолог Карабакин Юрий, психолог, Когнитив-зыIыгъыкIэ психотерапиемкIэ Европей зэгухьэныгъэм хэт Темыркъан Лейлэ сымэ.
Зэхыхьэм и кIэм хэхыпIэхэм я унафэщIхэр зыщIэупщIахэм я жэуап иратащ къэпсэлъахэм.
Тхыгъэри сурэтри
БАГЪЭТЫР Луизэ ейщ.