«Малкъарны булбулу»![]() Отарланы Магомедни жашы Омар 1916 жылны 10 майында Гирхожан элде туугъанды. 1938 жыл сентябрьде аны Нальчикге чакъырып, Къабарты-Малкъарны радиосуну А.М. Покровский таматалыкъ этген хоруна алгъандыла. Бир жыл озуп, ол чыгъармачылыкъ бла профессионал халда кюрешип башлайды. Жырлау усталыкъны школун Омар Магомедович бу устазлада ётгенди: дирижёр А.М. Покровский, композитор Т.К. Шейблер, музыканы профессору А. Авраамов. Омар Магомедович Мечиланы Кязим бла 1939 жылда тюбешгенде, Кязим жаш жырчыны усталыгъына бек бийик багъа берген эди. Бу материалны КъМР-ни Архив службасы «Малкъарны булбулу» деген ат бла белгили жырчыны 110-жыллыгъына атап жарашдыргъанды. Аны бла сизни шагъырей этебиз. Нальчик шахарны фашист аскерчиле бийлеген кезиуледе, артда уа Къыргъызгъа кёчюрюлгенде Отарланы Омар кёп къыйынлыкъ сынагъанды. Алай сюргюнде Фрунзе шахарда болгъанында да ол чыгъармачылыкъ бла байламлыгъын юзмегенди. Омар Магомедович Токтогул атлы Къыргъыз къырал филармониягъа хорист болуп орналыргъа амал табалгъанды. Аз кечирег а ол Къыргъыз къырал радиокомитетни хорунда жырлап башлагъанды. Отар улу туугъан журтуна 1957 жылда эм биринчилени санында къайтханды. Ол жылдан башлап 1998 жылгъа дери Омар Магомедович КъМР-ни Гостелерадиосуну хоруну солисти болгъанды. Аны хайырындан хорну репертуарына бек кёп жыр киргенди. Айтхылы жырчы жаздыргъан юч жюзден аслам жыр республиканы радиосуну фонотекасында сакъланадыла. Ала Омар Магомедович жангыртхан буруннгулу жырла эмда жер-жерли композиторланы заманны кезиуюнде чыкъгъан жырларыдыла. Омар республикада эмда андан тышында бардырылгъан бир ненча минг концертге къатышханды. Ол Мечиланы Кязимни, Къулийланы Къайсынны эм башхаланы назмуларына талай макъам салгъанды. Кеси да малкъар фольклорну жыйыучусу эмда сакълаучусу болгъанды. Жырчыны туугъан журтунда (шёндю ол Тырныаууз шахарды) Отарланы Омарны чыгъармачылыгъына жораланнган малкъар эм къарачай жырланы эм иги жырлаугъа «Таула эжиу этедиле» деген конкурс терк-терк бардырыла тургъанды. Отар улуну ишин правительство бек бийик багъалагъанды. 1964 жылда ол Къабарты-Малкъарны Сыйлы артисти болгъанды, 1982 жылны 14 июлунда анга КъМАССР-ни Халкъ артисти деген даражалы ат берилгенди, 85-жыллыгъында уа ол «КъЧР-ни Халкъ артисти» деген атха тийишли болгъанды. Омар КъМАССР-ни Баш Советини Президиумуну Сыйлы грамотасы, СССР-ни эм КъМР-ни Гостелерадиосуну Сыйлы грамоталары бла да саугъаланнганды. Отар улуну энчи документлери 2003 жылда КъМР-ни къырал Архивине сакълаугъа берилгендиле. Ол санда жыр эмда нота жазыулары, издательстволадан эмда ыразы болгъан тынгылаучуладан келген письмола, биографиясы бла байламлы къагъытла. Архив ишлени биринде радиогъа тынгылаучула Отарланы Омар халкъ жырланы жырлагъанына ыразы болуп жазгъан письмолары сакъланнганды. Аланы хар биринде туугъан жерге, халкъны жыр усталыгъына, Омарны кесине сюймеклик кёрюнеди. Ма аладан бири: «Салам сизге, Къабарты-Малкъар радиону сыйлы урунуучулары! Биз - радиогъа тынгылаучула - КъМАССР-ни Сыйлы артисти Отарланы Омар жырлагъан жырлагъа тынгыларгъа бек сюебиз, ол малкъар халкъ жырланы къутхарыучусуду, ол алагъа экинчи жашау бергенди. Малкъарлылача, аллай гитче халкъдан Омарча аллай сейирлик жырчы чыкъгъанына бек ёхтемленебиз, биз, малкъарлыла эм къарачайлыла, Омаргъа малкъарны булбулу деп айтабыз. Сау бол, Омар! Жашауунг узун эм насыплы болсун. Биз санга тынгылаудан арымагъанча, сен да бизге жырлаудан арыма. Биз Отарланы Омарны «Сакълама, анам», Жанатайланы Исмайылны уа «Таулагъа чакъырыу» деген жырларын эшитирге сюер эдик». Жюрекден чыкъгъан аллай ахшы сёзле бек кёп затны юсюнден айтадыла. Жырны болушлугъу бла Къабарты-Малкъарны культурасыны айныу тарыхына керти халкъ жырчы Отарланы Магомедни жашы Омар жарыкъ бетле жазгъанды, таулуну жан дуниясын жангыз кеси заманны адамларына угъай, туудукълагъа да ача билгенди.
Поделиться: ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:
| ||||||||||||||||









