«Хар тизгини да энчиди, терен магъаналыды»

Тюнене Нальчикни Горный тийресинде Тарчоков атлы орамдагъы 19-чу номерли юйню къабыргъасында поэт эмда жазыучу Чыпчыкъланы Борисни хурметине мемориал къанга салыннганды. 

Хунерли жашларыбыздан бирин эсгериуге кёпле келгендиле. Аланы араларында КъМР-ни маданият  министри Мухадин Кумахов, белгили поэтле, жазыучула, журналистле, маданиятха бла искусствогъа къуллукъ этгенле, жамауат биригиулени келечилери, жууукълары, танышлары, шуёхлары да бар эдиле.
– Чыпчыкъланы Борисни хар тизгини энчиди, хар неге да кесини хаты, кёз къарамы, философиясы, оюму болгъанды. Ол: «Мен назмуларымы, хапарларымы да барысына деп угъай, кесиме, кесими ангылар ючюн, мени къайгъы этдирген сагъышларымы чачар ючюн жазама»,- деучю эди. Мен аны бла  биринчи кере телевиденияда бериулеринден биринде кёрген эдим. Айтханларына къулакъ салып тынгылай, терен акъылылыгъына, оюмлулугъуна да эс бургъан эдим. Андан сора аны бла танышама.  Ол кёп кере келиучю эди манга. Дайым да эрикдирирча адам тюйюл эди. Кеси да керек заманда терк окъуна жетип, къатынгда сюелген адам эди. Бек халал жюрекли, уллу адамлыгъы болгъан, сейирлик инсан эди. Былайдан ётюп бара, бюгюннгю къанганы кёрген а: «Бу адамны китабын алып окъур эдим», - деп айтырыгъына ышанама. Аны назмуларын, хапарларын окъумагъанлагъа  уа окъуругъузну тилейме, - дегенди Мухадин Кумахов.
Митингде дагъыда КъМР-ни Жазыучуларыны союзуну правленини председатели Байтуугъанланы Исмайыл, РСФСР-ни халкъ артисти Наталья Гасташева, Къулийланы Къайсын атлы Малкъар къырал драма театрны директору Жангоразланы Мажит, илмуланы доктору Адам Гутов, жазыучу Мария Котлярова, телевиденияда малкъар бериулени редактору Мишаланы Ахузат сёлешгендиле. Ала Чыпчыкъланы Борисни къалай таныгъанларын, къайда тюбешгенлерин, аны адамлыкъ шартларыны, чыгъармачылыкъ фахмусуну юслеринден да кёп сейир юлгюле келтирип айтхандыла. 
Чыпчыкъланы тукъумну атындан предприниматель Къулийланы Малик сёлешгенди. «Борисни анасы Къулийланы къызлары эди. Анасын бла атасын а Къайсын  келечи болуп тюбешдиргенди. Ол Къайсынны уллу жууугъу болгъанды. Баям, Борисге да назму жазыу фахму Къайсындан ётгенди. Борис бла не заманда да ёхтемленнгенбиз. Аны жюрегича ачыкъ эдиле чыгъармалары да. Закий Къайсынны бла Борисни чыгъармаларын тенглешдирип къарасакъ, бир бирге ушагъан жерлери кёпдюле. Бюгюн, заманыгъызны къызгъанмай, былайгъа келип, къарындашыбызгъа аллай уллу хурмет бергенигиз ючюн, барыгъызгъа да  бек ыразыма. Бу эсгертме къанганы ачаргъа деп оноу этгенлеге  да жюрекден ыспас этеме», – дегенди Къулийланы Малик да.
Андан сора алайгъа келгенле  мемориал къангагъа гюлле салгъандыла.
Эсгертиу: Чыпчыкъланы Магометни жашы Борис Къыргъыз ССР-де туугъанды, андан къайтхандан сора Булунгуда, ызы бла Нальчикде да жашагъанды. Орус эмда малкъар тилледе кёп китапла жазгъанды. Аланы араларында «Эркин болуп къайт», «Аллах ышарады», «Эшикле», «Ай жарыкъда чабакъла жыйынларын жибере эдиле», «Биз Грааль бла бир жерчикде жашагъанбыз», «Салам алейкум, мен танымагъан адам» эм дагъыда башхала бардыла. 
Борисни чыгъармалары «Заман», «Кабардино-Балкарская правда», «Минги- Тау», «Литературная Кабардино-Балкария» эмда  башха газетледе бла журналлада  басмаланнгандыла. Ол жаланда назмула жазыу бла чекленип къалмагъанды, къара сёзню да кенг хайырланнганды. Аны хапарлары къысха эм магъаналы эдиле. Шагъатха белгили поэт Евгений Евтушенкону айтханын келтирсек да, тамамлыкъ этерикди. Нальчикге келгенинде, къолуна Борисни китапларындан бирин алып, аны окъугъандан сора: «Бу жаш бек фахмулуду, аламат назмула жазады», – деген эди. 

Холаланы Марзият.

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

09.05.2026 - 09:03

«Орайда» – жангыдан сахнада

Нальчикде Музыкалы театрда халкъгъа эрттеден да белгили болгъан «Орайда» телепроектни 25-жыллыгъына аталгъан концерт ётгенди. 

09.05.2026 - 09:03

Сайлаууна кертичи

Ностуланы Алим Огъары Малкъарны биринчи номерли мектебин бошагъандан сора, шахаргъа кетип, мында экинчи номерли маршрут  автобусда ишлеп тургъанды.  Кеси бошагъан мектепге былтыр жангы автобус  бер

08.05.2026 - 09:26

«Жашлыкъны жарыгъы жарыта эди жолубузну»

Къабарты-Малкъарда Китапны сюйгенлени обществосунда «Жанлары болгъан тизгинле» деген биригиу ишлейди. Бу кюнледе аны кезиулю жыйылыуу болгъанды. 

08.05.2026 - 09:03

Битеукоманда эсепде – ючюнчю жерде

Дондагъы Ростовда каратеден «Кубок Пересвета» деген аты бла битеуроссей эришиу бардырылгъанды, анга къыралны 38 регионундан мингнге жууукъ спортчу къатышхандыла.

07.05.2026 - 08:49

Мюлкню тизмесин къалай жазаргъа керекди

Республикабызны Курортла эм туризм министерствосунда Къабарты-Малкъарны Прокуратурасыны келечиси Улбашланы Фатиманы къатышыуу бла жыйылыу болгъанды.