Адыгэбзэр, адыгэ хабзэр, щэнхабзэр хъумэным зи лэжьыгъэр теухуа «Адыгэ дуней» лъэпкъ фондым къызэригъэпэща «Сыринэ» ныбжьыщIэ адыгэ театр-студием иджыблагъэ утыку кърихьащ драматург, усакIуэ, «Жан» зэгухьэныгъэм и унафэщI, «Горянка» газетым и редактор нэхъыщхьэ Къаныкъуэ Заринэ и пьесэм къытращIыкIа «Унащхьэ» спектак-лыр. Ар игъэуващ Горький Максим и цIэр зезыхьэ Урыс къэрал драмэ театрым и ар-тист, режиссёр Къанкъул Ислъам.
Театрыр къызэрызэрагъэпэщрэ нэгъабэ илъэситху ирикъуащ. «Сыринэ» театрым и художественнэ унафэщIыр икIи и режиссёрыр театрымрэ киномрэ я актёр Къанкъул Ис- лъамщ. Абы и репертуарым хэтщ Къаныкъуэ Заринэ и пьесэхэм къытращIыкIа «Унащхьэ», «КъежэкI», «МафIэгу» спектаклхэр. Театрым щыджэгу щIалэгъуалэр икIи йоджэ. ИлъэситI дэкIмэ, актёрхэм сертификатхэр къратыжынущ, театрым къэнэжынуи Iэмал яIэщ.
- ДэркIэ нэхъыщхьэр адыгэбзэкIэ дыджэгунырщ, сыту жыпIэмэ кIуэдыжынкIэ шынагъуэу къалъытэ бзэхэм адыгэбзэр ящыщщи. Къалэну зыхуэдгъэувыжар къыдэхъулIэуи къытщохъу. Спектаклым къекIуэлIа театреплъхэр абы адыгэбзэкIэ тепсэлъыхьыжу зэрызэхэпхыр гуапэщ. Гу лъыботэ театрым кIуэуэ зыублэхэм адыгэбзэкIэ псэлъэн зэрыщIадзэм. Ар куэд и уасэщ. «Унащхьэр» куэдым гунэс зэращыхъуам щIалэгъуалэм нэхъри зыкъызэкъуахыну трегъэгушхуэ, - жеIэ Къаныкъуэ Ислъам. - Абыхэм я ныбжьым хуэмыкIуэ ролхэр щагъэзащIэм деж сфIэфIкъым. Псалъэм папщIэ, я адэхэм, анэхэм, анэшхуэхэм, гуащэмрэ нысэмрэ, зэщхьэгъусэхэм я зэхущытыкIэхэр къыщагъэлъагъуэкIэ. Ар абыхэм я ролкъым. ЩIэблэм яку дэлъ зэхущытыкIэхэр, ахэр я адэ-анэмрэ егъэджакIуэхэмрэ къазэрыдекIуэкIырщ ягъэлъэгъуэну къезэгъыр. Налшык и утыкухэм къадэкIуэу, ди спектаклхэр республикэм и къуажэхэми щыдогъэлъагъуэ. Иджыблагъэ дыщыIащ Дзэлыкъуэ, Бахъсэн, Тэрч щIыналъэхэм, Къэрэшей-Шэрджэсым, Тыркум и къалэхэм. Театрым нэхъыбэрэ фыкIуэну, купщIэ зиIэ спектаклхэм феплъыну, тхылъыфI феджэну, щIэ зэвгъэлъагъуну фыкъыхузоджэ. Мыгувэу федгъэплъынущ Аброкъуэ Аслъэн и пьесэм къытращIыкIа «Къуажэ» спектаклым.
ЩIэблэм уадэлэжьэну мытыншу къалъытэ-ми, Ислъам ар къехъулIэу жыпIэ хъунущ, дэтхэнэми бгъэдыхьэкIэ щхьэхуэ къазэрыхуигъуэтыфыр, ныбжьыщIэхэм пщIэ къызэрыхуащIыр, я дзыхь къызэрырагъэзыр нэрылъагъущи. Къанкъулым къызэрилъытэмкIэ, театрым къакIуэ щIалэгъуалэр акъылыфIэщ, икIи ахэр иригъаджэ къудей мыхъуу, езыми абыхэм я деж щIэ куэд къыщещIэ.
Анэдэлъхубзэр зыгъэшэрыуэ адыгэ щIалэгъуалэ театрыр утыкум зэрыщыджэгум укIэлъыплъыныр гур хэзыгъахъуэт, удэзыхьэхт. Илъэс 14-16 зи ныбжь щIалэхэмрэ хъыджэбзхэмрэ тегушхуауэ театр утыкум щыджэгуащ. КъыжыIапхъэщ, спектаклым цIыхушхуэ зэрызэхуишэсар, тIысыпIэншэу куэдыр къэнауэ.
Пьесэр зытха Къаныкъуэ Заринэ фIыуэ зыщигъэгъуэзащ иджырей ныбжьыщIэхэм я дунейм. Лэжьыгъэм лъабжьэ хуэхъуар щIалэгъуалэм я гъащIэрщ, я зэхущытыкIэрщ, яку дэлъ гурыгъу-гурыщIэхэрщ, дэзыхьэх Iуэхугъуэхэрщ, зрихьэлIэ Iуэху зэIумыбзхэрщ. Iуэхур щекIуэкIыр дращIейуэ намыгъэсу къагъэнэжа унэ зэтет бгынэжахэм ящыщ зым и унащхьэрщ. Ар еджакIуэхэм я зэхуэзапIэ, зэпсэлъапIэ, нэгу зегъэужьыпIэ къудей мыхъуу, абы я классэгъу Ясминэ къехуэхыу зэриукIар лэжьыгъэм Iуданэ плъыжьу щыпхышащ. Гузэвэгъуэр къызэрыхъуар езы ныбжьыщIэхэм зэхагъэкIыну зэгуроIуэри, унащхьэм щызэхуос. Интернет сайтым дихьэха зэныбжьэгъу хъыджэбзхэм зэрымыщIэкIэ ар «эфир занщIэм» ягъакIуэ. Абдеж Ясминэ хэт сыт хуэдэу хущытами щытопсэ-лъыхь, дэтхэнэ зым и хьэл-щэнри «зэрымыщIэкIэ» наIуэ къыщохъу. А щIыкIэм тету псори щыгъуазэ мэхъу хъыджэбз цIыкIур унащхьэм къехуэха зэрыхъуам.
Псом хуэмыдэу лэжьыгъэм IупщIу къыщыгъэлъэгъуащ языныкъуэ щIалэгъуалэр социальнэ сетхэм дахьэх къудей мыхъуу, «сымаджэ» ирихъупаи зэрахэтыр. Интернетым итхьэкъуа ныбжьыщIэхэр спектаклым зэрызригъэплъыжам шэч хэлъкъым. Хэт ищIэрэ, дерс къыхахынкIэ хъунщ.
- ЕджапIэм дыщыщIэса зэманымрэ нобэмрэ зэплъытмэ, зэхъуэкIыныгъэшхуэхэр къэхъуащ, иджырей технологиехэр, социальнэ сетхэр ди гъащIэм къыгуэхыпIэ имыIэу къыхыхьэри. Псори дызэныбжьэгъуу, дызэрылъытэу, дызэрылъагъуу, школым ди гъащIэр епхауэ дыкъыщIекIуэкIари аращ, - жиIащ Къаныкъуэ Заринэ. - Тхылъ деджэну тфIэфIт, уэрэдыр ди хамэтэкъым, щIыпIэ дахэхэм зыплъыхьакIуэ дыкIуэурэ зыдгъэпсэхурт. Хэт ищIэрэ, мы лэжьыгъэм иджырей щIалэгъуалэр зыщIигъэгупсысыжынкIи хъунщ.
«Сыринэ» ныбжьыщIэ театр-студием, абы и режиссёр Къанкъул Ислъам, пьесэр зытха Къаныкъуэ Заринэ сымэ гугъэ уагъэщI щIэблэм анэдэлъхубзэм я гупэр хуагъэзэжынымкIэ щхьэпэну, адыгэ театрыр щIалэгъуалэ кIуапIэ хъужыным яхузэфIэкI хэлъхьэныгъэ хуащIыну! «Сыринэ» театрым и лэжьыгъэхэр къыщывгъуэтынущ щIэупщIэ зиIэ «Дыгъэ бзий» адыгэ онлайн-театрым. ГъащIэм теухуа теплъэгъуэхэмрэ гушыIэхэмрэ, фильм кIэщIхэр - дэрэжэгъуэ къывэзытын куэд къыщыфпоплъэ абы.
ТЕКIУЖЬ Заретэ.