Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и къалэхэм­рэ къуажэхэмрэ, ди лъэп­къэгъухэр щыпсэу дэнэ щIыпIи фокIадэм и 20-м Адыгэхэм я махуэр гукъи­нэжу щагъэ­лъэпIащ. Налшык къалэм и прогим­назие №34-ми къыщызэ­рагъэпэщат махуэшхуэм ира­щIэкIа зэхыхьэ гъэ­щIэ­гъуэнхэр. 

ХьэщIэхэм зыщрагъэп­лъыхьащ школым Iуэры­IуатэмкIэ и музейм. IуэхущIапIэм и пщIантIэм ща­гъэ­лъэгъуащ адыгэ тха­кIуэ­хэм я Iэдакъэ къыщIэкIа тхылъ купщIафIэхэр, цIыху Iэп­щIэ­лъапщIэхэм я Iэ­да­къэ­щIэкI­хэр, «Дэ - адыгэм дри­щIэблэщ» фIэщыгъэм щIэ­ту еджакIуэхэм ящIа сурэт щхъуэкIэплъыкIэхэр, адыгэ лъэпкъ шхыны­гъуэхэр. 
Прогимназием и уна­-фэщI Дол Анжелэ зэхы­-хьэм ирагъэблэгъа хьэщIэ­хэм фIыщIэ яхуищIри, жи­Iащ щIэблэм хэкупсэ, псэкупсэ гъэсэныгъэ етыным, сабийхэр лъэпкъ хабзэхэм щыгъэгъуэзэным мыхьэ­нэ­шхуэ зэраIэр, я IуэхущIапIэм а Iуэхугъуэхэм гулъытэ ин зэрыщыхуащIыр, егъэ­джэныгъэмрэ гъэсэныгъэмрэ зэрызэпыщIар, еджа­кIуэхэм я щIыналъэр фIыуэ ялъагъуу, пщIэ я зэхуаку дэлъу, нэхъыжьхэм ядэIэпыкъуу, гуапагъэ ящIэу къызэрагъэхъур, лъэпкъ тхыдэм, хабзэхэм, лъапIэныгъэхэм зэрыщIапIыкIыр, абы ехьэлIа класс­щIыб гупжьей зэраIэр, зэхыхьэ щхьэпэхэр къызэ­рызэрагъэпэщыр. Абы къахуихьащ Ломоносов Михаил и псалъэхэр: «Зи тхыдэр зымыщIэж лъэпкъым къэ­кIуэни иIэнукъым». 
- Адыгэхэм я махуэр нобэ догъэлъапIэ. НэгъуэщI лъэпкъ­хэм я махуэшхуэхэми апхуэдэ гулъытэ яхудощI. ЩIэблэм я анэ­дэлъхубзэр ящIэным мы­хьэнэшхуэ иIэщ. Лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэхэм я щэн­хабзэм теухуа гъэлъэгъуэныгъэхэри къызыдогъэпэщ. Сабийхэм ящIэн ­хуейщ гъунэгъу лъэпкъхэм я щэнхабзэр, абыхэм зэщ­хьу яхэлъымрэ зэры­зэ­щхьэ­щыкIымрэ, - жиIащ Анжелэ. - Ди ныбжьыщIэхэр лъэпкъ къафэхэмрэ макъамэмрэ дахьэх. Махуэшхуэ концертхэр щыдгъэхьэзыркIэ, Iэмал имыIэу лъэпкъ хабзэм ехьэлIа дауэдапщэхэм гулъытэ яхудощI, абыхэм ­ятеухуа теплъэгъуэхэр догъэлъагъуэ. ЦIыкIухэм а ­хабзэхэр ягу ираубыдэ, зыхалъхьэ. Ди къалэн нэхъыщхьэр хьэл-щэн дахэ зыхэлъ, къэралым и хъу­макIуэхэм, абы и цIыху ­щэджащэхэм пщIэ яхуэ­зыщI, къызыхэкIам хуэфащэ цIыху дгъэсэнырщ. ЩIэ­ныгъэмрэ гъэсэныгъэмрэ теухуа зэпеуэхэми жыджэру дыхэтщ, япэ увыпIэхэр къы­щыдохь. Дунейпсо Адыгэ Хасэми дыдолажьэ. Абы и фIыщIэ тхылъыр нэгъабэ къытхуагъэфэщащ. 
- Анэдэлъхубзэр, щэнхабзэр, хабзэр хъумэным мыхьэнэшхуэ иIэщ. Бзэмрэ щэнхабзэмрэ тхузэгуэмы­хыну зэпыщIащ. Ахэр зыу­жьыныгъэм и лъабжьэщ, - жиIащ Налшык къалэ администрацэм ЕгъэджэныгъэмкIэ и департаментым   и унафэщI Мэлбахъуэ Алим. - Прогимназием и уна­фэ­щIымрэ абы и лэжьа­кIуэ­хэмрэ фIыщIэ яхуэфащэщ мы гъэм илъэс етхуанэ ­хъуауэ республикэпсо мы­хьэнэ зиIэ мыпхуэдэ махуэшхуэхэм я зэфIэкI ягъэ­лъагъуэу зэрыхыхьэм. Фи мурадхэр Тхьэм къывигъэхъулIэ! Адыгэхэм ди махуэшхуэмкIэ сыныво­хъуэхъу!
Зэхыхьэм зыкърезыгъэ­хьэлIахэм я нэгу зрагъэу­жьащ макъамэрэ къафэрэ зэбэкI, адыгагъэм, анэ­дэлъхубзэм, лъэпкъ хабзэм теухуа уэрэдкIэ, усэрэ ­хъуэхъукIэ гъэнщIа концерт щIэщыгъуэкIэ. Пшыхьыр ирагъэкIуэкIащ УФ-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Битокъу ­Бес­лъэнрэ прогимназие ­№34-м и гъэсакIуэ Мазло Иринэрэ. Махуэшхуэм и тхыдэр, адыгэм и блэкIар, ди лъэпкъэгъухэр дуней псом зэрыщикъухьар, ди щыIэкIэ-псэукIэр, ди зыу­жьы­ныгъэхэр, дызэрыгу­шхуэ цIыху цIэрыIуэхэр ягу къагъэкIыжащ къекIуэлIахэм. 
- Адыгэхэм (шэрджэсхэм) я махуэр 2014 гъэм Дуней­псо Адыгэ Хасэм и жэр­дэмкIэ, КъБР-м и Iэтащхьэм и унафэкIэ ягъэуващ икIи ар зыгъэпсэхугъуэ махуэу къащтащ. Адыгэ лъэпкъым и тхыдэмрэ зыужьыныгъэмрэ теухуа махуэшхуэр хуэунэтIащ лъэпкъым и щхьэр, и анэдэлъхубзэр, къыдекIуэкI щэнхабзэ хъугъуэфIыгъуэр, хабзэ дахэ­хэр, лъапIэныгъэхэр ихъу­мэжыным. Дуней псом адыгэу тетым, ди лъэпкъым и ныбжьэгъуфIхэм илъэс бжыгъэ хъуауэ зэдыдогъэлъапIэ мы махуэшхуэр, - жиIащ Битокъум. - А махуэр къыхалъхьащ дуней псом и плIанэпэхэм щыпсэу ди лъэпкъэгъухэм яхудиIэ пы­щIэныгъэр тхъумэн, Къэ­бэрдей-Балъкъэрым ис лъэпкъ­хэм я зэкъуэтыныгъэр дгъэбыдэн папщIэ. Фащэр зейр зезыхьэращ жаIэ, ди пщIэмрэ ди фащэмрэ тIыгъыжу, зи махуэшхуэр куэдрэ зыгъэ­лъэпIэн лъэпкъ Тхьэм дищI!
Концертыр ирагъэжьащ Урысеймрэ Къэбэрдей-­Балъкъэрымрэ я гимнхэмкIэ. Ар ягъэдэхащ Ныбэжь Азэмэт, уэрэдымрэ къа­фэмкIэ «Амикс» театрым, прогимназием и егъэджа­кIуэхэмрэ и гъэсэнхэмрэ.
ЦIыпIынэ Нинэ итащ адыгэм ижь-ижьыж лъандэрэ къыдекIуэкI дыщэидэ IэщIагъэ дахэм теухуа мастер-класс щхьэпэ. Хэды­кIымрэ хъагъэ дахэхэр зэ­Iущэнымрэ щIэблэр дегъэ­хьэхыным, лъэхъэнэхэр зэ­пызыщIэ пасэрей лъэпкъ IэщIагъэр дымыгъэкIуэ­ды­жыныр уасэншэщ. А дахагъэм уимытхьэкъункIэ Iэмал иIэкъым. Нинэ жиIащ фэилъхьэгъуэхэмрэ хьэп­шып­хэмрэ ирагъэдахэ къудей мыхъуу, тхыпхъэм ­гуп­сысэ куу, мыхьэнэшхуэ иIэу зэрыщытар. Лъэп-къым ижь-ижьыж лъандэ-рэ къыд­декIуэкI IэщIагъэр иджырей зэманым декIуу, псэупIэр игъэдахэу, щыгъыным хаухуанэу утыку къызэрырахьэжар гуапэщ. Ар пасэрей IэщIагъэм и ­гъащIэм къыпызыщэщ. Абдеж щагъэлъэгъуащ еджапIэм екIуалIэ хъыджэбз цIыкIухэм хэдыкIымкIэ я зэфIэкIыр, я IэпэIэсагъэр. 
ЩIалэ цIыкIухэри нэхъыжьыIуэхэри дихьэхыу ­хэтащ гуфIэгъуэ дауэдапщэхэр езыгъэкIуэкI джэ­гуакIуэ Джэдгъэф Беслъэн зэхиша кхъуейплъыжь­кIэ­рыщIэм. Сабий къэхъуам цIэ фIаща нэужь къыкIэ­лъыкIуэ нэгузыужь дахэу щыта кхъуейплъыжь­кIэ­ры­щIэр Iэпэдэгъэлэл ящIа ди хабзэ дахэхэм ящыщщ. Ар Къэбэрдей-Балъкъэрым, Къэ­рэшей-Шэрджэс, Адыгэ республикэхэм къыщегъэ­щIэрэщIэж Джэдгъэ­фым. Апхуэдиз дахагъэ зыхэлъ хабзэр цIыхубэм яIэщIэ­мыгъэхуным мыхьэнэшхуэ иIэщ. Абы щIэупщIэ иIэ ­хъужащи, Беслъэн а Iуэхум йолэжь. Дунейм къытехьа сабийм адыгэхэм зэраIэ­тым, хуалэжьым хуэдиз хуэ­зыщIэу хабзэ зиIэ лъэпкъ куэд щыIэу къыщIэкIынкъым. Мы хабзэри абы и щыхьэтщ. Абы ЦIыпIынэ Идар къыпищащ илъэсиплI-илъэсибл ныбжьым ит сабийхэм яхуэгъэза адыгэ джэгукIэхэмкIэ. 
Зэхыхьэм щагъэлъэ­гъуащ «Нысашэ» пасэрей лъэпкъ хабзэри. Хъуэхъу, уэрэд, джэгу жыпIэми, куэд щызэхэухуэна мы теплъэ­гъуэм хэта ныбжьыщIэхэм ар щIэщыгъуэ ящыхъуащ икIи шэч хэлъкъым лъэп­къым къыдекIуэкI мы хабзэ дахэр ягу зэрыраубыдэ­-нум.
Махуэшхуэм ирагъэблэгъащ Дунейпсо Адыгэ ­Ха­сэм и тхьэмадэ Сэхъу­-ро­къуэ Хьэутий, Налшык къалэм и курыт еджапIэхэм я унафэщIхэр, еджа­кIуэхэм­рэ абыхэм я адэ-анэхэмрэ. 
Тхыгъэри  сурэтхэри ТЕКIУЖЬ  Заретэ  ейщ.