ХъыбарегъащIэ IэнатIэм и мыхьэнэр жылагъуэм дапщэщи щыинщ. Газетхэм, телевиденэм, радиом я фIыгъэкIэ щIыпIэм щызэлъэщIыса хъур къэхъукъащIэхэм ятеу­хуа хъыбархэм я закъуэкъым, атIэ яунэ­тIыф жылагъуэ гупсысэр, цIыхухэм я дуней еплъыкIэр. Апхуэдэ къалэнышхуэхэр игъэзащIэу илъэс 80 лъандэрэ Тэрч щIыналъэм къыщыдокI «Терек-1» район газетыр. Илъэс зэхуэмыдэхэм фIэщыгъэ зэмылIэу­жьыгъуэхэр иIэу дунейм къытехьами, ар сыт хуэдэ зэмани цIыхубэм пэжу яхуэ­лэжьащ, къыпэщылъ Iуэхухэр екIуу, пэжыр и лъабжьэу, къызыхуэтыншэу зэ­фIи­гъэкIыу.
 
Тэрч щIыналъэм и администрацэм и унэм иджыблагъэ Iэтауэ щагъэлъэпIащ газетым и япэ номерыр къыщыдэкIа махуэшхуэр. ГуфIэгъуэ зэхуэсым кърихьэлIат щIыналъэ администрацэм и Iэтащхьэ Хъущт Аслъэнбий, абы и къуэдзэхэмрэ IуэхущIапIэм и къудамэхэм я унафэщIхэмрэ. Апхуэдэу редакцэм и махуэщIыр даIэтыну щIыпIэ журналистхэм яхуеблэгъат КъБР-м бжыгъэр зи лъабжьэ зыужьыныгъэмкIэ, связымрэ цIыхубэ коммуникацэхэмкIэ и министрым и къуэдзэ Гилиев Мурат, КъБР-м и Парламентым и депутатхэу Хьэрэдурэ Заурбий, ЛIэужь Ахьмэд, Бахъсэнокъуэ Залым, КъБР-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ, «Адыгэ псалъэ» республикэ газетым и редактор нэхъыщхьэ Жыласэ Заурбэч, «Заман» республикэ газетым и редактор нэхъыщхьэ Конаков Хьэсэн, ди щIыналъэм и район газетхэм я унафэщIхэу Доткъул Сэфарбий («Баксанские вести»), Доврановэ Светланэ («Прохладненские известия»), Щокъуий Iэминэ («Зольские вести»), Сэхъурокъуэ Асир («Маяк», Аруан район) сымэ. Зэхуэсым хэтащ газетым и ветеранхэр, Тэрч щIыналъэм хыхьэ къуажэхэм я пашэхэр, щылажьэ Iуэху­щIа­пIэхэм я унафэщIхэр, жылагъуэ зэгухьэ­ныгъэхэм я лIыкIуэхэр. 
ГуфIэгъуэм и пэублэу хьэщIэхэр кIэщIу щыгъуазэ хуащIащ газетым къикIуа тхыдэ гъуэгуанэм. ЗэрыжаIамкIэ, район газетым и япэ номерыр 1945 гъэм и фокIадэм дунейм къы­техьащ. 1941-1945 гъэхэм екIуэкIа Хэку зауэш­хуэм ди къэралым къыщихьа ТекIуэныгъэ иным и щIыхькIэ а газетым «Победа» цIэ екIур, лъагэр, пщIэ зыпылъыр фIэщыгъэ хуа­щIауэ щытащ. Абы и напэкIуэцIхэм щыб­гъуэтынут зауэм пыщIа бэлыхьищэхэр зышэчу мамыр гъащIэм хуэкIуэжа ди къэралым, ДжылахъстэнейкIэ зэджэ Къэбэрдей ЦIы­кIум совет псэукIэщIэм и лъабжьэр зэры­щагъэ­быдэжым, щекIуэкI ухуэныгъэщIэхэм, щIыналъэ экономикэм и унэтIыныгъэхэм щызэфIах Iуэхугъуэхэм ятещIыхьа хъыбар хьэлэмэтхэр, лэжьыгъэм, социалист зэхьэ­зэхуэм къыхэжаныкI мэкъумэшыщIэхэм, ухуа­кIуэхэм, IэщIагъэлI зэмылIэужьыгъуэхэм ятеухуа очерк купщIафIэхэр, нэгъуэщIхэри. ИлъэсипщIым щIигъукIэ апхуэдэ фIэщыгъэр иIэу къыдэкIа нэужь, газетым и цIэр «Во славу Родины» хъури, иужькIэ аргуэру «Побе­да»-р игъуэтыжащ. 1960 гъэм и пэщIэдзэхэм къыщыщIэдзуэ «Терек» цIэр зэрихьэ хъуащ. ИужькIэ, 1991 гъэм, «Терек-1» фIэщыгъэр ­игъуэтащ. 
Ди къэралым зэхъуэкIыныгъэ ткIийхэр щыщекIуэкIа илъэсхэм газетыр, адрей IэнатIэ псоми хуэдэу, щытыкIэ гугъум итащ. АтIэми а лъэхъэнэм абы и редактору щыта Беслъэней Владимир и фIыгъэкIэ а лъэпощхьэпохэр къызэринэкIыфащ икIи лэжьыгъэм адэкIи пищащ. Къыхэгъэщыпхъэщ абы ипэжкIэ, лIэ­щIыгъуэ блэкIам и 80 гъэхэм я кIэухым ири­хьэлIэу а район газетым и къыдэкIыгъуэ­хэр ди республикэм щыяпэу компьютер технологием теувауэ зэрыщытари. 
ЩIэм и лъыхъуакIуэу щытыныр зи хьэл, щIыналъэм щекIуэкI гъащIэм теухуа хъыбархэр пэжу цIыхубэм ялъэгъэIэсыныр зи лэ­жьэкIэ мардэ редакцэм и лэжьакIуэхэр дапщэщи жыджэру хэтащ (ноби аращ) щIыналъэм, республикэм и хъыбарегъащIэ IэнатIэхэм щекIуэкI зэпеуэ зэмылIэужьыгъуэхэм. Хэтым и мызакъуэу, ехъулIэныгъэфIхэр зы­Iэ­рагъэхьэрт. Апхуэдэу зи цIэхэр фIыкIэ мызэ-мытIэу къраIуахэм ящыщащ журналистхэу, газет лэжьакIуэхэу КIэмпIарэ Галинэ, ЗэрамыщIэ Маринэ, Жылэхьэж Иринэ, Ныбэжь Назир, ТIажь Азэмэт, КIуантIэ Замирэ сымэ, нэ­гъуэщIхэри. 
Нобэ газетыр зыужьыныгъэм и гъуэгум тетщ, нэхъыжьхэм ирахьэжьа IуэхуфIхэм пащэу, лэжьыгъэр ирагъэфIакIуэу, ехъулIэны­гъэ­щIэхэр зыIэрагъэхьэу. «Терек-1»-м и творческэ гупым я пашэщ журналист Iэзэ, лэжьыгъэм и къызэгъэпэщакIуэ IэкIуэлъакIуэ Дадэ Аслъэн. Редактор нэхъыщхьэм и унафэм щIэту, газетым и лэжьакIуэхэм я зэфIэкIрэ щIэныгъэрэ ирахьэлIэ Тэрч щIыналъэм и зыужьыныгъэм, и ехъулIэныгъэхэм. 
А псоми щыгъуазэ зыхуащIа нэужь, къы­зэхуэсахэм хъуэхъу псалъэкIэ захуигъэзащ Хъущт Аслъэнбий. Абы и псалъэм къыхигъэщащ «еплIанэ власть» зыхужаIэ хъыбаре­гъащIэ IэнатIэм и щапхъэфI «Терек-1» район газетым и редакцэр и къалэнхэм пэлъэщу, щытхъу иIэу зэрылажьэр. 
- ИпэжыпIэкIэ, щIыналъэм къыщыдэкI газетыр щытщ Тэрч районым и гъащIэр, и тхыдэр зи напэкIуэцIхэм ибгъуатэ, абыхэм щы­гъуазэ зэразыхуэпщIыф Iэмал гъуэзэ­джэу, - жиIащ Хъущтым. – Илъэс 80 мэхъури, ар зэпыу имыIэу къыдокI, цIыхубэм хъыбар щхьэпэхэр яхуихьу, щIыналъэм и лэжьакIуэ цIэрыIуэхэр яригъэцIыхуу. СигукIи си псэкIи со­хъуэхъу журналистхэм, газетым и лэжьа­кIуэ псоми узыншагъэ быдэ яIэну, творческэ зыузэщIыныгъэ дяпэкIи ягъуэтыну, зыпэрыт IэнатIэм гукъыдэж къариту куэдрэ ар ирахьэкIыну. 
ЩIыналъэм и пашэм и хъуэхъум пащэу гуфIэ­гъуэ зэIущIэм къыщыпсэлъащ Гилиев Мурат, Жыласэ Заурбэч, ЛIэужь Ахьмэд, щIы­пIэ администрацэм и пресс-IэнатIэм и унафэщI КIуантIэ Замирэ, нэгъуэщIхэри. Махуэшхуэр зейхэм хъуэхъукIэ яхуэупсахэм ящыщщ Интернациональный жылэм и администрацэм и Iэтащхьэ Хъаний Владимир, районым и Ветеранхэм я зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ Iэщыж Владимир, УФ-м и Коммунист партым и щIыпIэ къудамэм и пашэ ­ГъукIэпщ Алексей, Бзылъхугъэхэм я щIыналъэ зэгухьэныгъэм и унафэщI Дзэгъащтэ Марие, нэгъуэщIхэри. Абыхэм псалъэ гуапэ куэд ­хужаIащ редакцэм и лэжьакIуэхэм, зи пашэ, зи лIыкIуэ IуэхущIапIэхэм, зэгухьэныгъэхэм къабгъэдэкI щытхъу, фIыщIэ тхылъ­хэр, фэеплъ саугъэтхэр абыхэм хуагъэфащэу. КъБР-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм къыбгъэдэкIыу Жыласэ Заурбэч щIыхь тхылъхэр яритащ къызэрыдэкIрэ илъэс 80 ирикъуа «Терек-1» район газетым и лэжьакIуэ гупым, газетым и редактор нэхъыщхьэ Дадэ Аслъэн. 
ГуфIэгъуэм щыжаIа псори къызэщIикъуэжу зэхуэсым и кIэухым къыщыпсэлъащ Дадэ Аслъэн. 
- Псом япэрауэ, фIыщIэ ин яхузощI нобэрей ди махуэщIым къытхуеблагъэу ди гуфIэ­гъуэр къыддэзыIэта, ар тхуэзыгъэдэха псоми. Ди щхьэр лъагэу дывгъэлъагъужащ, ди пщIэр къэфIэтащ, ди гур хэвгъэхъуащ, - жи­Iащ Дадэм. – Къэрал унафэщIхэмрэ жылагъуэмрэ зэпызыщIэу, я Iуэхурэ гупсысэкIэ зэрызыгъащIэу яку дэт хъыбарегъащIэ IэнатIэм дрищапхъэу дыкъокIуэкI ди газетыр. Ди къалэнхэр ехьэлIащ щIыналъэ, щIыпIэ уна­фэщI­хэм я лэжьыгъэр пэжу, зэпкърыхауэ цIыхубэм я деж нэхьэсыным, жылагъуэм мы­хьэнэшхуэ щызиIэ IэнатIэхэм (политикэм, эко­номикэм, узыншагъэр хъумэным, егъэ­джэныгъэм, щэнхабзэм, спортым, нэгъуэщI­хэми) щекIуэкI лэжьыгъэхэр лъэныкъуэ зэ­мылIэужьыгъуэ куэдкIэ къэгъэлъэгъуэным, ди щIэджыкIакIуэхэм я гупсысэхэр, еплъы­кIэхэр хэIущIыIу щIыным, нэгъуэщIхэми. Илъэс 80-м къриубыдэу зэрыщытам хуэдэу, дяпэкIи ахэращ ди гулъытэр зыхуэдунэтIынур, набдзэгубдзаплъэу дызыкIэлъыплъынур, фIыуэ тлъагъу ди республикэм, Тэрч щIы­налъэм яфI, я ехъулIэныгъэхэм дыхуэлажьэу. 
Дадэр апхуэдэу ехъуэхъуащ лэжьыгъэ куп­щIафIэ зэфIэзыхыу и нэIэм щIэт IэщIагъэлIхэми. Дэтхэнэми лэжьыгъэм гупсэху­гъуэ, дэрэжэгъуэ къыхуихьыну зэригуапэр къыхигъэщащ. 
Дэри ди гуапэу дохъуэхъу ди ныбжьэгъухэм я махуэшхуэмкIэ. «Тэрч» и макъыр иджыри куэдрэ иреIу, ехъулIэныгъэм, зыужьыныгъэм ятеухуа хъыбарыфIхэм я джакIуэу. 
КЪАРДЭН Маритэ.