Дыгъуасэ, фокIадэм и 3-м, Налшык къалэм и Къэрал киноконцерт гъэлъэгъуапIэм и гупэм деж щекIуэкIащ Терроризмэм пэщIэтыным и махуэм теухуа пэкIу.
Фэеплъ махуэр ягъэувауэ щы-тащ 2005 гъэм «Урысейм и Дзэ щIыхьым и махуэхэм теухуауэ» федеральнэ законым ипкъ иткIэ. Ар теухуащ Беслъэн къалэм и курыт школ №1-м щIэпхъаджащIэхэр щытеуам, ди гъунэгъу республикэм къыщыхъуауэ щыта гузэвэгъуэшхуэм. Абы щыгъуэм цIыху 334-рэ хэкIуэдащ, сабийр нэхъыбэу. Ахэр нобэ дигу къыщыдгъэкIыжкIэ, терроризмэм пэщIэтыным и мыхьэнэр, апхуэдэ къэдгъэхъу зэрымыхъунур нэхъри зыхыдощIэ.
2025 гъэм ТекIуэныгъэ Иным и илъэс 80-р догъэлъапIэ, Урысей Федерацэм и Президентым Хэкум и хъумакIуэм и илъэсу игъэувауэ. КъищынэмыщIауэ, мы гъэм илъэс 20 ирокъу IэщэкIэ зэщIэузэда гупхэр Налшык къалэм и хабзэхъумэ IэнатIэхэм зэрытеуэрэ. Фэеплъ махуэм ягу къыщагъэкIыжащ КъБР-м ис муслъымэнхэм я дин IуэхущIапIэм и унафэщIу щыта ПщIыхьэщIэ Анас щIэпхъаджащIэхэм зэраукIрэ илъэс 15 зэрыхъуари.
ПэкIум хэтащ щIыналъэ унафэщIхэр, жылагъуэ лэжьакIуэхэр, республикэм щыпсэухэр, нэхъыжьхэмрэ нэхъыщIэхэмрэ, лъэпкъ, дин зэмылIэужьыгъуэхэм щыщхэр, IэщIагъэ зэхуэмыдэ зиIэхэр. Ахэр едэIуащ Урысей Федерацэмрэ Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ я къэрал гимнхэм. ПэкIум и пэм цIыхухэр дакъикъэкIэ яхуэщыгъуащ терроризм щIэпхъаджагъэхэм хэкIуэдахэм.
КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек и телеграм-каналым мы Iуэхум теухуауэ щитхам къыщыхигъэщащ 2004 гъэм Беслъэн къыщыхъуауэ щыта гузэвэгъуэм терроризмэр зищIысыр нэрылъагъу зэрищIар, апхуэдэ гущIэгъуншагъэр къызыхэкIам щхьэусыгъуэ къызэрыхуумыгъуэтыфынур. «Мы махуэм ди щхьэр яхудогъэщхъ террорист щIэпхъаджащIэхэм яIэщIэкIуэдахэм, лIыгъэ зэрахьэу, цIыхухэм я шынагъуэншагъэр яхъумэу бзаджащIэхэм япэщIэтахэм. Ноби ди къэралыр гъэунэхуныгъэщIэхэм пэщIэтщ, Киевым зэрихьэ залымыгъэр къызэтригъэувыIэн папщIэ. Украинэм щыщ неонацистхэмрэ абыхэм я Iуэхухэр ядэзыIыгъхэмрэ хущIокъу ди цIыхубэр зэфIагъэщхъэну, ягъэшынэну. Ди къалэнщ а къарухэм дапэщIэтыныр, быдэу дызэрыубыду дзэ Iуэху хэхам щыIэхэм сыт и лъэныкъуэкIи дэIэпыкъуэгъу дахуэхъуну. Си фIэщ мэхъу дызэгъусэу зэрытхуэгъэкIуэдынур терроризмэмрэ абы къишэ шынагъуэмрэ», - итхащ республикэ Iэтащхьэм.
КъБР-м ис муслъымэнхэм я дин IуэхущIапIэм и унафэщIым и япэ къуэдзэ Мисиров Хъызыр къызэхуэсахэм защыхуигъазэм жиIащ псэкIи акъылкIи терроризмэм дыпэщIэтын зэрыхуейр. «Зы дин щыIэкъым терроризмэр игъэдахэу е игъэзахуэу. Абы зэраныгъэу къишэр нэхъыбэщ. Псоми ди къарур зэщIэдгъэуIуэмэ, а къэхъугъэ шынагъуэм дытекIуэфынущ. Ди жагъуэ зэрыхъунщи, щIэпхъаджащIэхэм я зэранкIэ ди цIыхухэр хокIуадэ. ДызыщIэхъуэпсыр зыщ: щIэблэр дуней мамырым щыпсэунырщ», - къыхигъэщащ къэпсэлъам.
Абы жиIам пищэу, Налшык округым, Псыхуабэ, Шэрджэс епархием я члисэхэм я благочиннэ Бобылёв Валентин жиIащ: «Нобэ дыщIызэхыхьар терроризмэр къызэремызэгъыр, ар зэрыдмыдэр жытIэн папщIэщ. Анэхэм, сабийхэм я нэпс щыдмылъагъу дуней дахэ щреIэ! ЛIыгъэ зезыхьэу хэкIуэдахэр жэнэткIэ къахуэупсэну Тхьэ дахуолъэIу».
- Нобэрей махуэм хуэдэм дигу къегъэкIыж ди зэкъуэтыныгъэм и мыхьэнэр зэрыиныр, абы куэд зэрелъытар. Беслъэн къалэм къыщыхъуауэ щыта гузэвэгъуэр дигу къыщыдгъэкIыжкIэ, зыщыдгъэгъупщэнкIэ Iэмал иIэкъым я псэ емыблэжу щIэпхъаджащIэхэм япэщIэтахэр. Терроризмэм насыпыншагъэ фIэкIа нэгъуэщI къихькъым. Абы сыт пэдгъэувыфынур? ЩIалэгъуалэр унагъуэ хабзэхэм къыщIэгъэтэджыкIынырщ, щхьэж и щIэныгъэм, лэжьыгъэм жэуаплыныгъэ хэлъу пэрыгъэхьэнырщ. Апхуэдэ жылагъуэм зэран къыхуэхъужыфын щыIэкъым. Дыхуейщ цIыхухэм гущIэгъу яхэлъу, зыр адрейм дэIэпыкъуу мамыру дыпсэуну, - къэпсэлъащ «Пэрытхэм я зэщIэхъееныгъэ» урысейпсо жылагъуэ зэгухьэныгъэм и Къэбэрдей-Балъкъэр щIыналъэ къудамэм и унафэщIым и къуэдзэ Забаков Азэмэт.
Дзэ Iуэху хэхам и ветеран, «Хэкум и хъумакIуэхэр» щIыналъэ фондым и лэжьакIуэ ПщыхьэщIэ Ахьмэд жиIащ Беслъэн къалэм къыщыхъуа щIэпхъаджагъэр Урысей псом гуауэшхуэ щыхъуауэ зэрыщытар. «Дэ езым дэлъытащ ди къэралыр ефIакIуэу, цIыхухэр зэгурыIуэу псэуныр. Абы щыгъуэщ щIэпхъаджагъэм дыщыпэлъэщынур», - къыхигъэщащ Ахьмэд.
Терроризм гупсысэхэм димыхьэхыным, ди лъэпкъ хабзэхэм я гущIыIу ахэр къэмыгъэкIуэным щIалэгъуалэр къыхуриджэу пэкIум къыщыпсэлъащ «Вече» урыс щэнхабзэ зэгухьэныгъэм и унафэщI Литвинов Роман.
- Нобэ хуэдэу дощIэж 2004 гъэм фокIадэм и 1 - 3 махуэхэм Беслъэн къыщыхъуа гузэвэгъуэм теухуа хъыбар гуэр телевизорымрэ газетхэмкIэ къытIэрыхьэным дыпэплъэу дызэрыщысар. ПщIэрэ щIыхьрэ яхуэфащэщ а махуэхэм лIыхъужьыгъэ зезыхьахэм. ХэкIуэдахэм я фэеплъыр нобэ хуэдэ махуэм дохъумэ. Тхъумэнущ ди щэнхабзэри, хедгъэгъэкIуэдэнукъым ди лъэпкъ хъугъуэфIыгъуэхэри. Дунейпсо терроризмэм иджыпстуи ди щIалэхэр пэщIэтщи, аргуэру зэ нэрылъагъу хъуащ Урысейр зэрылъэрызехьэр», - пищащ жаIам КъБР-м и Iэтащхьэм и саугъэтым и лауреат, республикэм и Жылагъуэ палатэм хэт Мэзукъэбз Аслъэн.
БАГЪЭТЫР Луизэ.