«Нейрохирургием нэгъуэщIым и гъащIэм ухуэсакъыу уегъасэ. КъыбгуроIуэ асыхьэтым ар уэ куэдкIэ уэлъытауэ зэрыщытыр. Щыуагъэ зэрыпIэщIэмыкIынум зыкIи шэч къытумыхьэу операцэм укIуэн хуейщ», - жеIэ Москва къалэм Узыншагъэр хъумэнымкIэ и департаментым и штатым хэмыт сабий нейрохирург нэхъыщхьэ, ПIалъэ къызыхэкI мыхъуну сабий хирургиемрэ травматологиемкIэ щIэныгъэ-къэхутакIуэ институ­тым нейрохирургиемкIэ и къудамэм и унафэщI, Сабий нейрохирургхэм я Евразие зэгухьэныгъэм и президент, «Нейрохирургия и неврология детского возраста» журналым и редколлегием хэт, медицинэ щIэныгъэхэмкIэ доктор Семэн Жаннэ.  

Лэжьыгъэ IуэхукIэ Семэным ирихьэлIа дэтхэнэ зыми къыбжиIэфынущ ар зи IэщIагъэм фIыуэ хэзыщIыкI дохутыр Iэзэу зэры­щытыр. ЦIыху гъащIэмкIэ жэ­уаплыныгъэ нэс зыхь Жаннэ сытым дежи и щIэныгъэм, Iэзагъэм зэрыхигъэхъуэным хущIокъу. 
- Дохутыр сыхъуным щIэхъуэпсыр си адэ-анэрт, ауэ иужьым сэри абы сыдихьэхащ, - жеIэ Семэным, Iэ­щIагъэр къызэрыхихам и гугъу щищIкIэ. - Къэбэрдей-Балъкъэр къэ­рал университетым и медицинэ факультетым и етIуанэ курсым дыщIэсу лэжьыгъэ и пIалъэ къэт­щIэн папщIэ Республикэ клиникэ сымаджэщым дагъэкIуащ. Мис абы щыгъуэ сэ хьэкъыу спхыкIат дохутыру сыщытыну сызэрыхуейр. ИкIи мурад быдэ сщIащ нейрохирург сыхъуну. ЩIэныгъэми лэжьыгъэми щысча япэ лъэбакъуэхэм сытезыгъэгушхуар профессор Бы­лымгъуэт Борисщ. Ещанэ курсыр къэзуха иужь, Республикэ клиникэ сымаджэщым нейрохирургиемкIэ и къудамэм медсестрауэ лэжьэн щыщIэздзащ. Мис абы щыгъуэм къэсщIащ къыхэсха IэщIагъэм и щэху куэд. 
Университет нэужьым Жаннэ и щIэныгъэм щыхигъэгъэхъуащ Москва щыIэ, Бурденкэ Николай и цIэр зезыхьэ щIэныгъэ-къэхутакIуэ институтым. Зэхихымрэ илъагъу псомрэ зыфIэгъэщIэгъуэн хъы­джэбзыр и IэщIагъэм теухуауэ нэхъыбэ къызэрищIэным хущIэкъуу щыIащ а институтым. Абы къы­щIиха щIэныгъэр лъабжьэ быдэ зэрыхуэхъуар куэдрэ жеIэ икIи ­институтым щигъэкIуа илъэсхэр гуа­пэу игу къегъэкIыж.
- Бурденкэ и цIэр зезыхьэ щIэныгъэ-къэхутакIуэ институтым сыкъызэращтар си дежкIэ ехъулIэныгъэшхуэт, - къыпещэ Жаннэ. - Урысей медицинэм и IэщIагъэлI пажэ­хэм сахэхуат. Куэд къы­щысщIащ сэ абыхэм я деж. Си кандидат, доктор диссертацэхэр щыстхым щIэныгъэ унафэщIу сиIащ а институтым и директор, дуней псом щыцIэрыIуэ нейрохирург Коновалов Александр. Абы операцэ щищIкIэ укIэлъы­плъыныр гухэхъуэт, апхуэдизкIэ удихьэхырт и IэбэкIэми. Коноваловым ищI операцэ хьэлъэхэм хуэдэ зыхузэфIэкI куэд къэралым искъым. Профессорым дэслъэгъуа Iэзагъэр, зэфIэкIыр гъуазэ схуэ­хъуащ.
Зыпэрыт Iуэхури зыхэт гупри сыт хуэдизу игу ирихьми, ПIалъэ къызыхэкI мыхъуну сабий хирургиемрэ травматологиемкIэ щIэныгъэ-къэхутакIуэ институтым щрагъэблагъэм, Семэным и IэнатIэр ихъуэжащ. Жаннэ а институт цIэрыIуэм зэрырагъэблэгъар и Iэзагъэр къы­зэралъытэм и нэщэнэщ. Илъэс зыбжанэ хъуауэ ар а IуэхущIапIэм нейрохирургиемкIэ и къудамэм и унафэщIу мэлажьэ.
- Дохутыр цIэрыIуэ Рошаль Лео­нид сыдэлэжьэну Iэмал зэрыз­гъуэтамкIэ Тхьэм фIыщIэ хузощI, - къыхегъэщ Жаннэ. - Iэзагъышхуэ зыхэлъ дохутыру зэрыщытым къи­щынэмыщIауэ, ар икъукIэ цIыху пэжщ, гуапэщ икIи шынэ зымы­щIэщ. Ди институтыр сабийхэм дэIэпыкъуэгъу псынщIэ щагъуэт IуэхущIапIэщ. Ди къалэн нэхъы­щхьэр зи щхьэ куцIым сэкъат ­игъуэта цIыкIухэм псынщIэу ди Iэзэгъуэр ялъыдгъэсынырщ. Дакъикъэ къэс дыхуэхьэзыру щытын хуейщ зыгуэрым и гъащIэ къызэредгъэлыным.
Илъэс 30-м щIигъуауэ пэрытщ Жаннэ къыхиха IэщIагъэм, сабийм я узыншагъэр зэтегъэувэжыным и гуащIэрэ и къарурэ хилъхьэу. Ар сытым дежи хущIокъу зыпэрыт Iуэхум щIэуэ къыхыхьэ псори псын­щIэу къызэрищIэным, апхуэдэуи езым и щIэныгъэмкIэ, лэжьыгъэ и пIалъэкIэ дохутыр IэщIагъэр къы­хэзыхахэм ядэгуашэу щытщ. Ар и къызэгъэпэщакIуэщ илъэс къэс екIуэкI «Восстановление поврежденного мозга у детей» дунейпсо щIэныгъэ-практикэ конференцым, къищынэмыщIауэ, сабий нейрохирургиемкIэ IэщIагъэлIхэм я Iэзагъэм щыхагъахъуэ зэхыхьэхэр щIэх-щIэхыурэ ирегъэкIуэкI. Семэным и Iэдакъэм къыщIэкIащ щIэныгъэ лэжьыгъэу 200-м щIигъу, абыхэм ящыщу 50-м нэблагъэр дунейпсо медицинэ журнал цIэрыIуэхэм къыт­радзащ. 
КъищынэмыщIауэ, Жаннэ и уна­фэщIщ «Дохутырхэм я Хасэ» щIыналъэ жылагъуэ зэгухьэныгъэм. Хасэм хэтщ дохутыр 250-рэ, ахэр щолажьэ Урысейм и щIыналъэ зэхуэмыдэхэм, апхуэдэу, яхэтщ ­хамэ къэралхэм щыIэ IэщIагъэлIхэри. Абыхэм яхэтщ медицинэ щIэныгъэхэмкIэ кандидатхэр, докторхэр, узыншагъэр хъумэнымкIэ IэнатIэхэм я унафэщIхэр, еджапIэ нэхъыщхьэхэм щылажьэхэр. Хасэр зэрылажьэрэ мы гъэм илъэсищ ирокъури, а зэманым къриубыдэу абы хэт дохутырхэр цIыху куэдым сэбэп яхуэхъуащ чэнджэщкIи Iуэху пыухыкIакIи. 
Семэным и псэемыблэж лэжьыгъэм къыпэкIуащ дамыгъэ лъапIэхэри. УФ-м и нейрохиругхэм я зэгухьэныгъэм абы къыхуигъэфэщащ профессор Лебедев В. В. и цIэр зезыхьэ, «ПIалъэ къызыхэкI мыхъуну нейрохирургием щиIэ зэ­фIэкIхэм папщIэ» медалыр, «ПщIэмрэ щIыхьымрэ папщIэ» дунейпсо Дыщэ Арт орденыр, УФ-м следствиемкIэ и комитетым къыбгъэдэкIыу «Сэбэп зэрыхъум папщIэ» медалыр, Урысейм и дохутыр нэхъыфIхэм я лъэпкъ саугъэтым и «КъызыхуигъэщIа IэщIагъэр» дипломыр.
Семэн Жаннэ щIэх-щIэхыурэ къокIуэж щалъхуа щIыналъэм. Абы зэрыжиIэмкIэ, нэсу зыщигъэпсэхур Налшыкщ. «Дэнэ дыщыIами, псэр здэщыIэрщ унэр, - жеIэ Жаннэ. - Сэри си псэм и хэщIапIэр сыкъыщалъхуа щIыпIэрщ».
ЩхьэщэмыщI  Изэ.