Кесекле асламысында кюзде тиедиле, алай жайда да сууукъ суу ичип неда салкъынлыкъ излей, кондиционерлени къатларында олтуруп ауругъанла аслам боладыла. Аланы араларында уа сабийле да бардыла. Гитчелени былай ауругъанларында багъыуну юсюнден бизге Мурзаланы Суфиянны къызы Зулиха айтханды.

Ол,  Къабарты-Малкъар къырал университетни медицина факультетин бошап, Москвада И.М. Сеченов атлы Биринчи медицина университетни мурдорунда сабий клиника больницада сабий пульмонология жаны бла билим алгъанды, симуляция юйретиу арада болгъанды, сабийлени солуу органланы аурууларыны юсюнден бардырылгъан конференциягъа къатышханды.

Сабийлени багъаргъа  Зулиха алтынчы курсда окъугъанында таукел болгъанды. «Педиатрияны хар заманда да жаратханма, сора аны сайларыма профессор сабий ауруула, акушерство эм гинекология кафедраны башчысы Жетишланы Абдулну жашы Рашид да къошумчулукъ этгенди. Баям, бизни республикада, андан тышында да аны танымагъан хазна адам болмаз. Аны къолунда юч жылны юйреннгенме. Интернатураны Керимов Марат Борисовичде, ординатураны уа Камышова Елена Алексеевнада ётгенме. Ала барысы да манга уллу къыйын салгъандыла, аны ючюн алагъа ыразылыгъымы билдирирге сюеме», - дейди врач. 

Интернатурада бла аспирантурада «Педиатрия» усталыкъны сайлап, андан сора энчи бир направленияны теренирек билирге излегенди. Республикадан тышында окъургъа мурат этгенди, сайлауу Москвагъа тюшгенди. Кёп сагъыш этгенден сора «Пульмолонология» бёлюмге баргъанды. Былайда ара шахардагъы медицина персоналны къонакъбайлыгъын, ала бизге ариу жарыкъ тюбегенлерин, хар нени да чегине дери ангылатханларын белгилерге тийишлиди. Анда тёрт ай къалай ётгенин ангыламай окъуна къалгъанын Зулиха уллу ыразылыкъ бла айтады. Пульмонологияны бошдан сайламагъанды, жарсыугъа, ол белгилегенича, бу жаны бла ауругъанланы саны жылдан-жылгъа ёсе барады.

Гитче пациентни бакъгъанда, эм башы, анга шуёх болургъа сюйгенинги кёргюзтюрге керекди. Ол а бир-бирде тынч болмаучуду, бала бла бир тил табар ючюн, Зулиха, аны ишчи нёгерлери да жомакъланы, аланы жигитлерин окъуна хайырланадыла. «Сабийге къычырыргъа, бир затны жаратмагъанынгы кёргюзтюрге арталлыда жарамайды. Мен бусагъатда приёмгъа алгъан  бёлюмде дежурный болуп ишлейме. Бизге тюшген сабийлени  асламысы ларингитден, вирус инфекцияладан къыйналадыла», - дейди.

Бала сабий садха, школгъа жюрюп тебирегенлей ауруп башлагъанларыны юсюнден ата-анала дайым тарыгъадыла. Аны сылтауу – гитчелени вируслагъа, бактериялагъа иммунитетлери алыкъа иги къуралмагъанындады. Былайда, дорктор юйретгеннге кёре, гузаба этерге жарамайды, сабий аурууну хорларгъа юйренирге керекди. Жангызда  ол тамам иги болгъунчугъа дери  садикге иерге жарамайды. Дагъыда бир чурум – бир-бирле ауругъан балаларын садха элтип къоядыла, ол башхалагъа жукъдурлугъуну сагъышын этмейдиле. Аны ючюн медикле ата-аналаны жууаплы болургъа, жангызда кеслерини угъай, башха сабийлени юслеринден да жарсыргъа чакъырадыла. Тазалыкъгъа да тийишлисича эс бурургъа керекди, гитчелени къолларын сапын бла ариу жуудурургъа, аланы таза хауада айландырыргъа, кереклисича бир жукълатыргъа тийишлиди.  Аш да бек магъаналыды, юйде этилген азыкъ неден да игиди.

Кёп жаш анала балалары ауругъанда врачха барырны орунуна тенглеринден эшитген неда Интернетде кёрген амалла бла багъадыла. Аны бла байламлы  Зулиха Интернет бизни ёмюрюбюзню зорларындан бири болгъанын  белгилейди. Дарманланы мардасыз хайырланыугъа хар къайда да тюбейбиз. Къоншум неда тенгим ол неда бу дарман бла сабийин сау этгенди, алай эсе,  ол бизге да болушурукъду, дейдиле ала. Сора, Интернетде да окъуп,  кеслерин тюз оноу этгеннге санап къоядыла. Аллай ата-анала хар сабий да энчи болгъанын, башхагъа ушамагъанын, аурууну, дарманны да кесича кётюргенин эсге алмайдыла, мардасыз-чексиз бактериялагъа къажау дарманла, антибиотикле ичиредиле. Алай ауругъанны 10 болумдан 8-синде антибиотиксиз сау этерге онг барды, аны алыргъа ашыгъыргъа керек тюйюлдю. Аны ючюн ол ата-аналадан поликлиникагъа барыргъа эринмезлерин, болмаса, участковый врачны чакъырырларын тилейди. «Аналагъа айтырыгъым а былайды: балалары къагъанакъ заманларында ёшюн сют ичирсинле – аны бла ана сабийини саулугъун къаллай бирге кючлейди! Абаданыракъ заманларында уа вакцинациядан къачмасынла. Кёпле андан къоркъгъан этедиле, алай сынам прививка этилген сабий аурууну тынч кётюргенин, терк сау болгъанын кёргюзтгенди. Поликлиникагъа барыр болжалларын оздурмасынла, специалистлени ётсюнле, айтылгъан анализлени берсинле. Ол заманда сабий саулукълу болуп ёсерине ишеклик къалмайды», - деп юйретеди Зулиха.

Кульчаланы Зульфия.