«Иппосфера» шы гъэлъэгъуэныгъэр гъэ къэс Ленинград областым щокIуэкI. Мы гъэм абы еханэрэ хэтащ Адыгэ Республикэм щылажьэ «Шу хасэм» и лIыкIуэхэр.
Гъэ къэси хуэдэу, щIыналъэ къэс хухах щIыпIэ щхьэхуэм къуэш республикэм икIахэм хуагъэхьэзырат адыгэ щэнхабзэр къозыгъэцIыху IэрыкIхэр. Абдеж дыдэм лъэпкъым къыдекIуэкI IэщIагъэхэми щыхуагъасэрт. Хъыджэбз IэпэIэсэхэм дыщэидэмрэ хэдыкIымрэ дакъикъэ бжыгъэм щэкIым къытрагъэхутэрт, ехъуэпсахэм мастэнэ ирырагъэууэ. Мы гъэм гъэлъэгъуэныгъэм япэу здашащ «Ашэмэз» уэрэджыIакIуэ гупыр, гъэ къэси «Абрэдж» къэфакIуэ ансамблыр я гъусэщ.
Сыт щыгъуи хуэдэу, шыхэмрэ шухэмрэ къахьэхуа гулъытэмрэ лъэпкъ хъугъуэфIыгъуэхэм я нэхъыщхьэу пхужыIэну адыгэшым и пщIэмрэ хэхъуауэ къекIуэлIэжащ зэкъуэш республикищми икIауэ гъэлъэгъуэныгъэм хэтахэр. Мыгъэрей «Иппосферэ»-м шырэ шууэ 8 яшащ: Адыгейм щыщу - плIы, Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ Къэрэшей-Шэрджэсымрэ икIауэ тIурытI.
Урысейм и лъэныкъуэ зэхуэмыдэхэм къикIауэ гъэлъэгъуэныгъэм шы 200-м нэс кърашэлIат, шы лъэпкъ 20-м ящыщу. ТекIуэныгъэм папщIэ зэхьэзэхуэ нэхъыщхьэм хэтахэр шы лъэпкъ 13-м нэсырт: андалуз, ахалтекин, брабансон, буденнэ, владимир, дон, адыгэш, къэрэшей, мезен, совет хьэлъэзешэр, тинкер, оранкенен, эстон клеппер хуэдэхэр. Адыгейм ираша Ансар шы къуапцIэм етIуанэ увыпIэр къихьри, «Иппосферэ»-м и вице-чемпион хъуащ. Ансар къытекIуар Новгород Ищхъэрэ областым ираша совет хьэлъэзешэ лъэпкъым щыщ Терек и закъуэщ. ГъэщIэгъуэнращи, Ансар зей Пилтакян Саркис лъэпкъкIэ ермэлыщ, адыгэшхэм куэд щIауэ гу яхуищIауэ. Ансар япэу къищэхуа адыгэшу зэрыщытри къыхигъэщащ Саркис, и гъэфIэным щытепсэлъыхьыжым: «СызэрыцIыкIурэ сыщIэхъуэпсырт адыгэш сиIэну. Си ныбжьэгъум пщIэкIэ шым уигъэшэсу IуэхущIапIэ иIэти, арат ар нэхъыбэу адыгэшыр щызгъэунэхуари сигу щыкIэрыпщIари. Ансар си япэ адыгэшщ, сиIэри а зыращ. Хьэл зэтетщ, укъегъэпэж, ауэ икIи хакIуэщи, жыджэрщ, джэгурейщ, зэраншущ. И ныбжьым хэхъуэху, нэхъ зэпIэзэрыт зэрыхъуми гу лъыботэ. Ар вице-чемпион зэрыхъуар ехъулIэныгъэшхуэу къызолъытэ икIи срогушхуэ. Адыгэшхэр Урысейм къыщымынэу, дуней псом щыцIэрыIуэ хъуну псори дыщIохъуэпс». Ансар 2018 гъэм «Джанет» IуэхущIапIэм къыщыхъуащ, къызытехъукIар Латникрэ Альфэрэщ. ЕтIуанэ увыпIэр Кушпэ Щамил зытеса Алмаз къыхуагъэфэщащ, ещанэр - КIэдыкIуей За- мир и Доспехым къихьащ.
«Шу Хасэм» и унафэщI Тхьэпщокъуэ Альберт къыхигъэщащ республикэм и Iэтащхьэ КъумпIыл Мурат и фIыгъэкIэ, «Иппосферэ»-м хэтыныр гъэ къэси тыншу къазэрехъулIэр. МылъкукIэ зэгухьэныгъэм закъыщIигъэкъуащ Шэумэн Хьэзрэт и цIэр зезыхьэ фондыр. «Экспертхэр зэплъыр утыку кърашэ шыр и щытыкIэкIэ зыщыщ лъэпкъым зэрыхуэкIуэрщ, - жиIащ Тхьэпщокъуэм. - И теплъэ, и къупщхьэ, и къару, и шыгъэ. Псалъэм папщIэ, адыгэш лъэпкъым бгъэдэлъын хуей псори ирикъу-иримыкъу и лъэныкъуэкIэ. Программэшхуэ нэгузыужь гъэ къэс къыщызэрагъэпэщ зэхьэзэхуэм. Дэ сытым дежи адыгэ лъэпкъым, ди республикэм и щэнхабзэр къызэрыдгъэлъэгъуэным дыхущIокъу. «Абрэдж» къэфакIуэ ансамблыр ди гъусэ зэпытщ, ди IэпщIэлъапщIэхэм къыдэкIуалIэ цIыхухэр дыщэидэм хуагъасэ. Джэгу щытщIкIэ, ди зыубгъупIэм цIыхухэр Iуву щызэхэту апхуэдэщ, зызыплъыхьыну къэкIуахэр къыдэпщIэкIауэ зэманыр идохьэкI. Дишхэр тIэу вице-чемпион хъуащ. ДяпэкIэ чемпион дыхъуным дыхущIэкъунущ».
Къэбэрдей-Балъкъэрым икIахэм я гугъу тщIымэ, ахэр Хьэжы Артуррэ (шым и цIэр Мансурщ, зейр Шэшэн Заурщ), Къэжэр Алийрэщ (шым и цIэр Баронщ, зейр щIалэ цIыкIум и адэ Къэжэр Аслъэнщ). Илъэси 10 фIэкIа мыхъуа Къэжэр Алий балигъхэм къакIэрымыхуу гъэлъэгъуэныгъэм зэрыхэтамрэ шы тесыкIэу къигъэлъэгъуамрэ хъыбар щхьэхуэ къилэжьа къыщIэкIынщ.
«Шырэ лIырэ щIыжаIэр мыпхуэдэ зы махуэщ, - жиIащ Хьэжы Артур, гъэлъэгъуэныгъэм зэрыхэтамрэ ар къызэрыщыхъуамрэ щытепсэлъыхьыжым. - ЦIыхур балигъ зэрыхъум хуэдэ дыдэу, шыри мыпхуэдэ гупышхуэм хэпшэным, нэгъуэщI шыхэр илъагъуным куэд иIыгъщ. Дызэрыщыгугъам нэхърэ нэхъыфIу къыщIэкIащи, дыхуэарэзыщ. Сэ къызгурыIуаращи, гъуэгукIэ, щытыкIэкIэ, зыр адрейм утыку къримынэнымкIэ узэрыцIыхуа, шым къыпыпхыну узыхуейр къыгурыбгъэIуа нэужь, езыри мэтынш, уэри удотынш». Къэбэрдей-Балъкъэрым икIа шухэр гъуэгу техьэнымкIэ щIэгъэкъуэн хъуахэщ щIалэгъуалэ IуэхухэмкIэ министр Лу Азэмэтрэ шыхъуэ Шэшэн Зауррэ.
«Иппосферэ» гъэлъэгъуэныгъэм къэралым шы щызезыхуэу исхэр щызэроцIыху. Мыр спорт зэпеуэу зэрыщытым нэмыщI, щэнхабзэ утыкууи пхужыIэнущ, сыту жыпIэмэ, ягъэлъагъуэр шыхэм я закъуэкъым, атIэ абы къепщIэкIа щэнхабзэри, псэукIэри, дуней тетыкIэри хэIущIыIу ящI. Шыхэр утыкум ит зэпытщи, ахэр сабийхэми балигъхэми зрагъэлъагъу, зэпеуэ нэхъыщхьэхэм нэмыщI, шыхъуэхэм я зэIущIэхэр щокIуэкI, щIэуэ къагъэщхьэпэ IэмалхэмкIэ зохъуажэ.
ЧЭРИМ Марианнэ.
