Россельхознадзорну Шимал Кавказда управлениясы саулай округда, ол санда Къабарты-Малкъарда да,  фитосанитар  болумгъа кёз-къулакъ болгъанлай турады. Ведомствону келечилери тинтиуле бардыргъан кезиуде заранлы битимле къалайда эмда неллай бир ёсгенлерин тохташдырадыла, аны бла байламлы эсгертиуле да этедиле.

Амброзия терк жайылгъан  эл мюлкге, адамны саулугъуна да кёп хата салгъан карантин хансладан бириди.  Ол Россейге Шимал Америкадан келгенди. Аны биринчи кере Ставропольну къатларында 1919 жылда эслеген эдиле. Андан сора ол къысха заманда   къыралны башха регионларында да жайылгъанды. Къабарты-Малкъарда да аны кёп жерледе кёрюрге боллукъду. Сёз ючюн, былтыр  амброзия ёсген карантин  фитосанитар жерле 137 бар эдиле.   Саулай алып айтханда, аланы уллулукълары  124,2 минг гектаргъа жетеди.

Биржыллыкъ битимни  тамырлары жер тюбюне тёрт метр теренине киредиле, кеси уа эки метр чакълы бийикликге дери ёседи. Быллай кючлю битим тёгерекдеги хансланы терк окъуна онгларын алгъаны да сейир тюйюлдю.  Баш жаны уа кенг жайылып, тёгерекде ёсген хансланы кючлерин алады. Ол жерни витаминлерин, сууун да кесине алады.  Ол себепден орналгъан жеринде башха битимле терк азаядыла.  Чакъгъан кезиуюнде - август-октябрь айлада букъусу беш минг метр бийикликге кётюрюледи эм аны тёгерекге-башха чачады.  Ол а бек кючлю аллергенледен бирине саналады.

Бир хансдан къыркъ минг урлукъ чыгъады. Аны чалып, кюйдюрюп кетерир онг жокъду. Урлугъу минг градус иссиликге, бек сууукълагъа да   тёзеди. Жаланда жаш заманында тамырлары бла жыртып кетерсе себеплик этерикди.  

Жайлыкълада амброзия мирзеулюк неда къудору битимлени терк окъуна къурутады. Ол биченнге тюшсе уа, аны татымлыгъы иги да осал болады. Быллай мал ашны сауулгъан ийнеклеге неда эчкилеге ашатса, аланы сютлери аман ийис этеди эмда ачы татыу алады.

Ведомствода билдиргенлерича, жерчиликде уруннганла, бахчалары болгъанла да  аланы тийрелеринде ёсген амброзияны къырып кетерирге борчлудула.  Федерал законодательствогъа тийишлиликде   биригиуле, энчи иелиле да жерлеринде карантин битимлени мадар излеп кеслери къурутургъа борчдула. 

Россельхознадзорну Шимал-Кавказда регионла аралыу правлениясында заранлы хансны биригип къурутмаса,  уллу хайыр болмазлыгъын предприятияланы, организацияланы, энчи иеликлени таматаларына эм арбазлада жашагъанланы да эслерине саладыла.

Аны бла бирге амброзия къалын ёсген жер жокъланса, созмай элни администрациясына неда ведомствогъа билдирирге тийишлиди. 

РоссельхознадзорнуШимал-Кавказда регионла аралы управлениясыны адреси: Нальчик шахар, Ленин атлы проспект,  54-чю номерли юй. Телефон номери: 8(8662) 77-81-56.

Курданланы Сулейман.