Машинэхэр щызэхэзекIуэ гъуэгухэмрэ цIыху зекIуапIэхэмрэ зэгъэпэщыжыным, къэгъэщIэрэщIэжыным, щIыпIэ щхьэхуэхэм гъуэгу щытелъхьэным 2025 гъэми иужь итынущ. Апхуэдэу дызэрыт илъэсым гъуэгу ухуэныгъэ лэжьыгъэхэр зи нэIэ щIэт къулыкъущIапIэхэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и щIыпIэ 26-м гъуэгуухуэ Iуэхугъуэхэр къыщыхалъхьэнущ. Псори зэгъусэу елэжьынущ гъуэгу километр 55-м щIигъум.
Къыхэгъэщын хуейщ гъуэгуухуэ лэжьыгъэхэр «ЩыIэныгъэр езыгъэфIакIуэ ухуэныгъэхэр («Инфраструктура для жизни») лъэпкъ пэхуэщIэмрэ щIыналъэ бюджетым къыхэкI мылъкумрэ япкъ иткIэ зэрекIуэкIыр. Гъуэгухэр зэгъэпэщыжыным пыщIа лэжьыгъэхэр Къэбэрдей-Балъкъэрым и жылэ 15-м щекIуэкIынущ. Ахэр цIыхухэр нэхъыбэу щызэхуэс IуэхущIапIэхэм йокIуалIэ: сабий гъэсапIэхэм, курыт еджапIэхэм, сымаджэщхэм, мэжджытхэм. Абы къыхэкIыу, гъуэгур зыхуей хуэгъэзэныр цIыхум и шынагъэншагъэр къызэзыгъэпэщ IэнатIи мэхъу.
КъалэкIыхь щIыналъэм щыпсэухэр куэд лъандэрэ зыпэплъэ Iуэхугъуэщ Новопавловск - КъалэкIыхь - Мэздэгу къалэхэр зэпызыщIэ гъуэгухэр зэрызэрагъэпэщыжынур. КъалэкIыхьым и Магистральнэ икIи Первомайскэ уэрамхэм ирикIуэну гъуэгур километрихрэ ныкъуэм нэблэгъэнущ.
Дзэлыкъуэ щIыналъэм Малкэ къуажэм къыщегъэжьауэ Ингушлы хъупIэхэм нэсыху дэкIуей гъуэгури къагъэщIэрэщIэжынущ. Псори зэгъусэу километри 8,1-рэ хъу гъуэгур Лениным и цIэр зезыхьэ уэрамым и кIыхьагъкIэ докIуейри, Хъуран Батий и цIэр зезыхьэ уэрамыр зэпеупщI. Абы жылагъуэ мыхьэнэ зиIэ IуэхущIапIэхэр тетщ: еджапIищ, сабий гъэсапIэ, мэжджыт, сымаджэхэм щеIэзэ пунктыр, хабзэхъумэхэр зыщIэс унэр, къуажэм и щIыпIэ унафэр щызэрахьэ IуэхущIапIэр.
Гъуэгухэм я фIагъыр зытетын хуей мардэхэм хуагъэзэнущ Май щIыналъэм и щIыпIитIыр. Апхуэдэу Александровскэ (Бжейкъалэ) - Уэзрэдж къуажитIыр зэпызыщIэ гъуэгумрэ Октябрьскэ къуажэм къыщегъэжьауэ Налшык - Май къалитIыр зэзыпх гъуэгу Iыхьэмрэ зэрагъэпэщыжынущ. Абы иужькIэ а щIыпIэхэм щытралъхьа гъуэгухэр зэрыщыту щыIэ къэрал мардэхэм хуэкIуэнущ.
Гъуэгуухуэ лэжьыгъэхэм я нэхъыбэр щекIуэкIынур Тэрч щIыналъэращ. ЩIыпIитхум щыщу тIур Тэрчыпсым телъ лъэмыжитIым епхащ. Метри 162-рэ зи кIыхьагъ зы лъэмыжым Май къалэ - Урожайнэ (Абейкъуажэ) жылитIыр зэрепх, метри 180-рэ хъу етIуанэ лъэмыжым КъалэкIыхь - Елъхъуэт жылитIыр зэпещIэ.
Дей (Мэртэзей) къуажэм 2024 гъэм и кIэхэм къыщрагъэжьауэ ЩауэцIыкIум и цIэр зезыхьэ уэрамым щекIуэкI гъуэгухуэ лэжьыгъэхэр зэфIагъэкIынущ. Абы къищынэмыщIауэ, Дей - Курп Ищхъэрэ (Къаншыуей) къуажитIыр зэрипхыу Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ Осетие Ищхъэрэ - Аланиемрэ я зэпылъыпIэм деж екIуэкI, километри 5,8-рэ зи кIыхьагъ гъуэгури щIэрыщIэу тралъхьэжынущ. Абы къыдэкIуэу а гъуэгум къыхэкI, Инарыкъуейрэ Курп Ипщэрэ (Ислъэмейрэ) ухуэзышэ, километриплIрэ ныкъуэрэ зи кIыхьагъ гъуэгу Iыхьэри къагъэщIэрэщIэжынущ.
Аруан щIыналъэм километр I4 зи кIыхьагъ гъуэгухэр зыхуей хуагъэзэжынущ. Апхуэдэу Мэрзэхъу - Шытхьэлэ, Старэ Шэрэдж (Дохъушыкъуей) - Жэмтхьэлэ (Къуэжьыкъуей Ипщэ) - Сукан-Су жылэхэмрэ щIыпIэхэмрэ зэпызыщIэ гъуэгур зэрагъэпэщыжынущ.
Шэджэм щIыналъэм къыщыпащэнущ нэгъабэ лъандэрэ щекIуэкI гъуэгуухуэ лэжьыгъэхэм . Апхуэдэу Шэджэм - Булунгу къуажитIыр зэпызыщIэ, километр 25-рэ зи кIыхьагъ гъуэгум ухуэныгъэ зэмылIэужьыгъуэхэр щрагъэкIуэкIынущ. ЩIыпIэ-щIыпIэкIэрэ псыдзэмрэ мывэкъехымрэ траха гъуэгу Iыхьэхэр щызэрагъэпэщыжнущ, псым гуиха щIыпIэхэр ягъэбыдэжынурэ щIэрыщIэу тралъхьэжынущ. Абы къищынэмыщIауэ, гъуэгуухуэхэм къапэщылъщ лъэмыжибгъум я лъабжьэхэр ягъэбыдэну, ахэр гъуэгум хыхьэжу зэрагъэпэщыжыну. Къэрал пэхуэщIэм къыхэкI мылъкумкIэ Каменкэ къуажэм дэмыхьэу къыпекIуэкI, километр 1,8-рэ зи кIыхьагъ гъуэгури къанэ щIагъуэ щымыIэу щIэуэ тралъхьэжынущ.
Iуащхьэмахуэ щIыналъэм 2025 гъэм Нейтринэ обсерваторием екIуалIэ, километррэ ныкъуэрэ зи кIыхьагъ гъуэгур щыIэ мардэхэм кърагъэтIэсэнущ.
Гъуэгу ухуэныгъэхэм пыщIа къулыкъущIапIэхэмрэ IуэхущIапIэхэмрэ игъуэм зэгурыIуэныгъэхэр зэрызэращIылIам и фIыгъэкIэ лэжьыгъэхэри и пIалъэм щIадзэну Iэмал щыIэщ.
ШУРДЫМ Динэ.
