Налшык къалэм и япэ мо­дельнэ библиотекэм щекIуэ­кIащ гъуазджэм, тхыдэм, графикэм, адыгэхэм я дунейм ухэ­зышэ «Печать, тираж, тхы­лъымпIэ, адыгэхэр…» зыфIаща лекцэ. Ар къызэригъэпэщащ филологие щIэны­гъэ-­
хэмкIэ кандидат, Щэнхабзэ зыужьыныгъэмкIэ центрым­рэ КъБКъУ-мрэ щезыгъаджэ, «Часть речи» литературэ студием и унафэщI Битокъу Маринэ.

ЗэIущIэм ирагъэблэгъащ коллекционер, «Легенды» каналымрэ Москва щекIуэкIа «Легенды трёх веков» (2022), «Ткань. Бумага. Серебро» (2024) выставкэхэмрэ я къызэгъэпэщакIуэ Тхьэзэплъ Мурат. Ар гравюрэхэм дахьэхри, нэ­мыцэ, урыс щIэныгъэлI Паллас Питер Симон IуэрыIуатэ зэ­хуихьэсу Кавказым щыщыIам абы дэщIыгъуа нэмыцэ ху­дожник цIэрыIуэ Гейслер Христиан и Iэдакъэ къыщIэкIа лэжьыгъэхэр 2001 гъэм япэу утыку ­кърихьат. И етIуанэ гъэ­лъэ­гъуэныгъэм хигъэхьащ декоративно-прикладной гъуазджэм и хьэпшып щищым ­щIигъу (адыгэ Iэщэхэр, зауэлI фэилъ­хьэгъуэхэр, адыгэ цIыху­бзхэм зэрызагъэдахэ цIуу­гъэнэхэр). Ахэр я лэжьыгъэщ НэкIо Аслъэнбэчрэ Шэпар Аланрэ. 
Библиотекэм щекIуэкIа лекцэр Мурат триухуащ гравюрэхэм я тхыдэм, адыгэхэм я гъащIэм, я дунейм, XVII - XIX лIэщIыгъуэхэм ящIа гравю­рэхэм ахэр къызэрыщыгъэлъэгъуам. 
- Адыгэхэм ятеухуа сурэтыщI гъуазджэм щыщ лэжьыгъэ­хэр илъэс тIощIым щIигъуауэ зэхузохьэс, - жиIащ Мурат. - Москва щекIуэкIа гъэлъэ­гъуэныгъэр куэдым щIэщы­гъуэ зэращыхъуам къыхэкIыу, Налшык абы теухуа лекцэ щезгъэкIуэкIыну сигу къэкIащ икIи ар Битокъу Маринэ къыздиIыгъащ. Илъэс куэд хъуауэ сурэтыщI гъуазджэмрэ графикэмрэ адыгэхэм «я нэIэ» къытету жыпIэ хъунущ. Интернет IэмалымкIэ ар яджын щIадзащ 90 гъэхэм. Къэбгъэлъагъуэмэ, абы лэжьыгъэ мин бжыгъэхэр къызэщIеу­быдэ. Iуэхум зыхэбгъэгъуэ­зэнымкIэ сыхьэтитIыр мащIэщ, ауэ гъунэ итлъауэ жы­пIэ хъунущ. Нэхъыщхьэращи, IуэрыIуатэм, тхыдэм, графикэ гъуазджэм теухуауэ зи гугъу тщIахэр къыдэдэIуахэм ягу ирихьащ. КъыдэхъулIэмэ, пы­тщэну ди мурадщ мыпхуэдэ дерсхэм.

Тхыгъэри сурэтри ТЕКIУЖЬ Заретэ ейщ.