Элбрус районну къошакъ билим берген Мокъаланы Магомет атлы сабий эм жаш тёлю чыгъармачылыкъны айнытыу арасында фахмулу устазла кёпдюле. Руслан Бишенов бу арада «Авиамоделирование» биригиуню таматасы болуп ишлегенли 22 жыл болады.
Бу кезиуде аны къолундан кёп билимли сабий чыгъып, инженер усталыкъда кеслерин табып, Россейни шахарларында урунадыла. Руслан Халифович ариу тилли, жумушакъ жюрекли, жууаплы устазды. Ол биринчи классдан башлап бусагъатда кеси таматалыкъ этген кружокга жюрюгенди. 5-чи классха жетгенинде уа, педагоглары шахардан кёчюп кетеди. Ётгюр жашчыгъ а, кесине сейир болгъан ишни жартылай къояргъа сюймей, Гуданаланы Юрийге барып, «Ракетамоделирование» деген кружогуна жазылады.
Мында аламат устазны къолунда билим алып, бираз замандан спортну ракетамодельный тюрлюсюню устасына кандидат болады. 11-чи классны бошагъынчы, чыгъармачылыкъ юйге, сюйген устазына бир да эрикмей жюрюгенди. Школдан сора аскерчилик бла байламлы билим алыр муратда эди да, жарсыугъа, саулугъу аллай онг бермеди. Алай бла 18 жылында туугъан Тырныауузуна къайтып келеди.
Абаданыракъ класслада болгъанда, Юрий Казакович Русланны устазны орунуна къоюп, кеси аны фахмусуна, дерс бардырыууна да туурадан къараучу эди. Баям, аллай кезиуледе жаратылгъан болур эди жашны жюрегинде сабийлеге, устазлыкъ ишге да сюймеклик. Аны жууаплылыгъы да ол жыллада жаратылгъан сунама. Айта келгенибизча, кеси шахарына къайтып, анда Шёндюгюлю гуманитар академияны филиалына окъуугъа киреди. Окъуй тургъанлай, «Авиамодельный» кружокну таматасы этип аладыла ишге да, андан бери бир жерде анча жылны бет жарыкълы урунуп келеди.
Устазлыкъ ишинде ол жетишимле да болдургъанды. Кёп кере республикалы, Битеуроссей, халкъла аралы эришиулеге да къатышып, окъуучуларыны аламат ишлери бла жаланда алчы жерлеге тийишли бола тургъандыла. Кесини энчи жетишимлерини юсюнден да къууанып айтырчады.
Къошакъ билим бериуде бек магъаналы Битеуроссей эришиуге «Жюрегими сабийлеге береме» деген саналады. Руслан анга юч кере къатышханды. 2007 жылда биринчи кере бу эришиуню призёру болуп, 2-чи жерни алгъанды. 2017 жылда экинчи кере къатышханды, арада озгъан он жылны ичинде сынамы да ёсген болур эди, биринчи жерни алгъанды. 2023 жылда ол эришиуге жангыдан къатышыргъа кёлленнгенди. Хар жолдан а аны излемлерин тюрлендире, бираз къыйын этселе да, сейирлик кезиулерин кёбейте, аламат даражагъа келтиргенлерин да сезгенди. Ол жол да арталлыда ишексиз кесини ызында хорлап, 1-чи жерни алгъанды. Конкурсну республикалы кезиуюнде билим бериуде ишлеген кёп жангы адамгъа Руслан кесин фахмулу, терен акъыллы адамча танытханды.
Руслан Бишенов чыгъармачылыкъ араны бек хурметли устазыды. Ол къатышмай бир байрам, бир эришиу да болмайды. Кесини жангы оюмларына ишчи тенглерин да къоша, ала эм жангычы коллективге саналадыла. Хар жылдан бардырылгъан «Техноградха жолоучулукъ» деген эришиуню бек жарата эдиле уллула-гитчеле да. Фахмулу устаз, атала бла анала сабийлерини дунияларына къошулуп, ала бла заман ётдюрселе, аламат боллукъгъа санап, бу эришиуню аланы араларында да бардыргъанды. Ол саулайда араны устазлары къатышхан аллай бир огъурлу байрам болгъанды. Районда аты айтылгъан «Техноградха жолоучулукъ» деген эришиу да энди арада тёрели халда бардырылады. Саулайда республиканы байрамларында аламат жерни алгъан «Келлик заманны шахары», «Мени курорт жерим» деген уллу юлгюлери бюгюн да районну ёхтемлигидиле.
Быйыл Руслан сохталары бла жангы проект къурагъанды. Ала дунияны эм сейир, эм тарыхлы жерлерини, хар къыралдан бирин, гитче юлгюлерин толтургъандыла. Ол оюм къалай бла келгенини юсюнден ол былай айтады:
- Бу проект акъылыма юйде гитче жашны хайырындан келгенди. Ол «Бодо-бородо» деген мультфильмге къараргъа сюйюучюдю, анда дунияны эм ариу жерлерини юсюнден хапарлайдыла. Жомакъны жигитлери уа ол жерледе кезиу-кезиу жолоучулукъда боладыла. Бир жол а жашчыкъ: «Бу жерлени барын бирден кёрюр амал болса эди!» - дейди. Ол сёзле акъылыма илинип, сабийни муратын толтурургъа кёлленип, окъуучуларыма айтханымда, ала да аны жаратып, бу жумушну алай бла толтургъанбыз. Энчи программаланы бла амалланы хайырлана, атлам-атлам бу проектни ахырына дери жетгенбиз.
«Техноград» деген биригиуню абадан къаууму къатышханды бу ишге. Аланы хар бири бирер энчи жумуш толтура эдиле. Къыйын кезиулеге да жолукъгъанбыз. Къайсы модель да ууакъ кесекчикледен къуралгъаны себепли, аланы жарашдыргъан тынч болмагъанды. Жангы жылны аллына ишибизни тамамлап бошар ючюн, дерследен сора да, дерсле болмагъан, бош кюнюбюзде да келип ишлерге тюше эди. Алай, не десек да, муратыбызгъа элтген кюч уллу болады.
Проектни жарашдыра туруп, аны кёргюзтюр, орнатыр амалларыбызны да оюмлагъанбыз. Аны керти да тынгылы болууу бизге бек магъаналы эди. Сабийледен аланы хар этген ишлери тынгылы болурча тилейме. Алай бла, кёп сагъышладан сора, ачыкъ китап халда жарашдырыргъа таукеллендик. Хар юлгюге энчи код жарашдыргъанбыз. Аны бла хайырланып, ишибизге къарагъан бу юлгюню керти тарыхын, ишлениу энчилигин да окъуп билаллыкъды, - дейди устаз.
Устаз бла окъуучула бу иш бла кюрешген кезиуде, 5 айны ичинде, кёп жангы затлагъа юйреннгендиле. Андан сора да, Русланны кесини бешжыллыкъ жашчыгъы окъуна объектлени барын да билип чыкъгъанды. Ол а иш этилирден алгъа салыннган муратла тамамы бла толгъанына шагъатлыкъ этеди.
Озгъан ыйыкъда уа Прохладный шахарда къошакъ билим бериуню 90-жыллыгъына жораланнган «КъМР-де къошакъ билим бериуню керти илму жаны бла къурау» деген кенгешде Русланны проекти махтаулагъа тийишли болгъанды. КъМР-ни жарыкъландырыу эм илму министри бу проектин профориентацияда эм магъаналыгъа санап, Руслан Халифовичге уллу ыспас да этгенди. Ёсе келген жаш тёлюню ол технологияла, инженерия жаны бла да айнытханына да министр ыразылыгъын букъдурмагъанды.
Быйыл да Русланны ахшы умутлары кёпдюле. Ким биледи, жангыдан не тюрлю сейир зат къурап, бизни къууандырыр. Фахмулу устазны, оюмлау хунери аламат, энчи да болгъанына уа жыл сайын шагъат болгъанлай турабыз.
Темуккуланы Асият.
