«Биринчилени атламлары» атлы жамауат-къырал къымылдауну башламчылыгъы бла Къабарты-Малкъарда «Мени Ата журтум, мени мектебим, мени сайлауум» деген темагъа кёлденжазмаланы республикалы эришиую къуралгъан эди. Анга тамата классланы окъуучулары къатышхандыла эмда кеслерини ишлерин малкъар, къабарты, орус тилледе жазып, хунерлерин ачыкълагъандыла. Аладан бир ненчасы газетибизни бетлеринде басмаланнган да этгендиле.
Геуюрге кюнде уа бу конкурсда айырмалы болгъан жашланы бла къызланы къууанчлы халда саугъалагъандыла. Жыйылыуну хурметли къонакълары уа жаш тёлюню ишлери жаны бла министрни орунбасары Ахметланы Артур, «Заман» газетни баш редактору Къонакъланы Хасан, «Кабардино-Балкарская правданы» баш редакторуну орунбасары Гуртуланы Расул, «Адыгэ псалъэ» газетни келечиси Мурат Табишев, КъМКъУ-ну адабиятдан устазы Марина Битокова, ата-анала, башхала да болгъандыла.
Эм алгъа сабийлени къонакъбай къымылдауну регионда башчысы Аслан Шипшев алгъышлагъанды. Ол алагъа быллай эришиуге къатышханлары ючюн ыразылыгъын айтханды. Окъуучулагъа билим бергенле, аланы ёсдюргенле да хурметге тийишли болгъанларын белгилеп, алагъа, проектге тутхучлулукъ этгенлеге да ыразылыгъын билдиргенди.
Ызы бла уа хычыуун жумуш башланнганды. Эм алгъа сабийлени къауумуна Ыразылыкъ къагъытла берилгендиле. Аланы асламысы таулула болгъанларын да белгилерчады – Къожакъланы Фатима, Къойчуланы Ислам, Мырзаланы Самира, Борукаланы Ислам, Табакъсойланы Фарида, Мисирланы Салима, Хочуланы Самия эмда Лёлюкаланы Малика.
Алай бла малкъар тилде кёлден жазмаланы жазгъанланы арасында биринчи даражалы дипломгъа Габоланы Самира тийишли болгъанды. Ишлерин орус тилде хазырлагъан окъуучуладан аллай даражагъа тёртеулен чыкъгъандыла. Ол тизмеде Мокъаланы Алина да барды.
Экинчи жерлени уа Мисирланы Жаннет (малкъар тилде), Хаджиланы Алия (орус тилде) алгъандыла. Ючюнчю оруннга тийишли болгъанланы арасында уа Геграланы Ислам (малкъар тилде), Ахматланы Елизавета (орус тилде) бла Жанкишиланы Натэлла да (орус тилде) бардыла.
Эришиуге къатышхан сабийлени Артур Баширович да алгъышлагъанды. Ол аланы бюгюннгю жетишимлери тамблагъы жашауларына, усталыкъ сайлауларына да ахшы атлам болгъанын чертгенди. Окъуучула, болдургъан эсеплери бла тохтап къалмай, андан ары да бийикликге талпынсала, къайда ишлеселе да, кеслерини билимлерине ышаннган устала боллукъларын да ангылатханды. Конкурсну хазырлагъанлагъа, аны бардыргъанлагъа, жюрисине да ыспас этип, аллай жумушла жаш тёлюню ана тиллерин билирге, аны сакъланырына эмда айныууна себеплик этгенлерин да белгилегенди.
Саугъалаудан сора уа сабийлени бир къаууму къонакълагъа соруула берирге да сюйгенди. Сёз ючюн, журналистиканы келечилерине адам бу усталыкъны сайларгъа излей эсе, ол анга жолну неден башларгъа тийишлисини юсюнден да соргъандыла.
Хасан Азретович а журналист болургъа сюйген жаш адам, бютюнда ол газетде ишлерге дей эсе, бегирек журналланы бла газетлени окъугъанлай турургъа кереклисин ангылатханды. Адабият чыгъармала бла журналистикада жазыу иш – ала бир кибик болмагъанларын да. Ол кеси радиода эм алгъа репортажладан башлагъанын да эсгертгенди.
Усталыкъны эбине тюшюнюр ючюн а, тамата тёлюню сынамындан юйреннгенлей турургъа тийишлисин, журналист деген бийик атны жюрютюр ючюн а, тохтаусуз ишлегенлей турургъа кереклисин айтханды. Бюгюнлюкде жаш тёлю ала жазгъан затла газетде басмаланнганларына алай уллу магъана бермей эселе да, алгъыннгы тёлюле хапарлары неда назмулары «Коммунизмге жол» газетде чыкъсала, ол шарт аланы кёллерин къаллай бирге дери кётюргенини юсюнден да.
Расул Салихович а бюгюн кёлден жазмаланы эришиуюне къатышхан сабийле – ала артда барысы да жазыучула неда журналистле болуп къалмасала да, сёз бла ишлей билген къаллай бирге аланы жашауларында уллу магъананы тутарыгъын айтханды. Адам кесини оюмун ариу, тынгылы да къурай, аны бирсилеге ангылата, аланы тынгылата да билсе – ол шарт инсанны окъуулулукъ эмда билим даражасын ачыкълагъанын ангылатханды. Аллай адам къайсы усталыкъны сайласа да, ишинде жетишимли боллугъун да.
Бусагъатда жаш тёлю телефонлагъа, башха тюрлю гаджетлеге эс бургъанлыкъгъа, аладан эсе къагъытда басмаланып къалгъан чыгъармаланы, оюмланы, башха тюрлю затланы даражалары заман оза баргъанда къалай болгъанын да айтханды. Кесини урушдан къайтмагъан аппасыны газетни бетлеринде басмаланып къалгъан затларын табып окъугъанында сезимлерини юслеринден да билдиргенди.
Жыйылыуда бюгюнлюкде жаш тёлю къайсы китапланы окъургъа, адабиятда неге эс бурургъа тийишлисини юсюнден да сёз баргъанды. Былайда Журтубайланы Махтини «Ёзден адетини», Михаил Лермонтовну «Герой нашего времени» чыгъармасыны, Даниель Дефону «Робинзон Крузо» романыны, Антуан де Сент-Экзюперини «Маленький принц» повестини, башхаланы юслеринден да айтылгъанды. Жашау хар нени да кеси жерине салып къойгъаныны, жаланда окъургъа кереклисини юсюнден чертилгенди. Ана тил бла байламлы ишлерге сюериклеге уа бютюнда ёз тиллеринде басмаланнган китаплагъа эс бурургъа тийишлиси белгиленнгенди.
Андан сора да, бизни къатыбызда жашагъан абадан тёлюге, ынналарыбызны, аппаларыбызны айтхан сёзлерине тынгыларгъа, аланы эсге алыргъа тийишлисини юсюнден айтылгъанды. Ана тил – ол адамны жашаууну ёзеги болгъаныны, аны сакълауну хар тюрлю амалын да жашауда бардырыргъа кереклиси да белгиленнгенди.
Кертиди, быллай эришиулени миллет тиллени айныуларына къошумчулукълары да барды. Биз а, анга къатышхан сабийлени атларындан, тукъумларындан сора да, аланы къайсы школлада билим алгъанларын, устазлары да кимле болгъанларын билирге сюерик эдик. Белгилегенибизча, айырмалыланы ишлери республикалы газетлени бетлеринде басмаланнган да этерикдиле.
Трамланы Зухура.
