«Еджэным къысхудэхуэ зэманым сылэжьэну сыхуейт», - жиIэу етIуанэ курсым щIэс си хъыджэбзым гъатхэ кIуам къыщызжиIам, сигъэгупсысат. КIуэкIуэ Валерэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр мэкъумэш къэ- рал университетым туризмэмкIэ и факультетым щIэсщ ар, фIы дыдэу хэзэгъауэ йоджэ. Сыхуейтэкъым и студент гъащIэр гугъу сщIыну, нэхъыкIэжращи, ахъшэм дихьэхыу ар хыфIидзэжыпэным сыщышынэрт. И IэщIагъэкIэ лэжьыгъэ къызэримыгъуэтынур гурыIуэгъуэт, къиухатэкъыми. Си Iэ къызыпекIуэкIынум сегупсысащ, езым хуэгъэIурыщIэнури, и еджапIэм зэран хуэмыхъунури Iуэхум къыхэслъытащ, икIэм-икIэжым сычэнджэщащ. Чэнджащэ щыуэркъым.
Зы шхапIэ гуэр сигу ирихьырт, щылажьэ бзылъхугъэ цIыкIу сцIыхурти, сеупщIащ еджа-пIэ нэужьым ущылэжьэфын хуэдэу щытрэ щымытрэ. «Гугъущ, нэхъыбэр IуокIыж, ауэ и шыIэ хурикъумэ, зигъэсэну къемыхьэлъэкIмэ, жыIэдаIуэмэ, хуэмыщIэн хэлъкъым, лэжьэгъуэ зэманхэр щаубзыхукIи и хьэтыр къалъагъуфынущ. ЩIалэгъуалэм хуэщIащ ди шхапIэр, щылажьэ ныбжьыщIэхэри псэм хуэдэщ, - къызжиIащ икIи сыкъигъэпцIатэкъым. Зыхуеину тхылъымпIэхэр дгъэхьэзырри уващ, мазэ еянэ хъуауэ мэлажьэ.
Аракъым тхыгъэ кIэщIыр стхыну мурад щIэсщIар, Iуэхум и пэм фыхэзгъэгъуэзауэ аращ. IуэхущIапIэм щыIэ зэхущытыкIэ гъэщIэгъуэнырщ зи гугъу сщIыну сызыхуейр. Япэ махуэм щыщIэдзауэ фIыуэ къызэралъэгъуам, зэрагъэгушхуэм и фIыгъэкIэ гукъыдэжышхуэ иIэу зэрылажьэр, къыхуэмыгъэсу зэрыкIуэр си гуапэщ. Гугъу зэрехьым пцIы хэлъкъым, ауэ къыдэлажьэ хъыджэбз цIыкIухэм я псалъэ тIу имыщIу, зэгурыIуэу, зэгъусэу зэрылажьэм нэмыщI, зэщIыгъууи загъэпсэхуфу апхуэдэщ. Сыт адыгэм жиIар: «Уи бын къэзылъагъум уэри укъелъагъу». Ар псалъэ пэж дыдэщ. СыкъамыцIыхуми, сэлам къызрагъэхыжу, къысщIэупщIэу апхуэдэти, си хъыджэбзым къызжиIэж-хэмкIэ езы цIыкIухэри фIыуэ слъэгъуащ.
Лэжьэн щIэзыдзагъащIэхэм я нэхъыфIыр пIалъэ-пIалъэкIэрэ къыхах унафэщIхэм. Апхуэдэ щIыхьыцIэр къыщыхуагъэфэщам щыгуфIыкIащ жыпIэнри зыри жумыIэххэнри зыт. КъыкIэлъыкIуэри «ЛэжьакIуэ нэхъыфI» къыхужаIащ, пщэфIапIэм и лэжьэкIэм хуагъасэщ, и щIэныгъэр къапщытэжри, инструктор цIэр къыфIащащ. ДэкIуэтеиху, и улахуэм хагъахъуэурэ, и Iуэху зехьэкIэр къызэралъытэр кърагъащIэурэ ягъэгушхуащи, пхуимыудыжыным хуэдэ хъуащ.
Япэу узыхыхьэ гупым лэжьыгъэм хуиIэну гукъыдэжыр куэдкIэ зэрелъытаращ нэхъыщхьэу си хъыджэбзым и Iуэхум сызригъэгупсысыр. Ууейр къэбгъуэтыху улъыхъуэн зэрыхуейм пцIы хэлъкъым, япэу узыIуува лэжьапIэм упсэуху уIутын хуейуи щыткъым. Ауэ гъащIэ гъуэгуанэр иубзыхунымкIэ, гушхуауэ цIыхум яхэтынымкIэ, дэтхэнэми бзэ къыдэбгъуэтынымкIэ ар зэрыщхьэпэр хьэкъщ.
Уэркъуасэ Аскэр и унафэм щIэт гупыр узыншэну, ягъэгушхуэнрэ езыхэр зыгъэгушхуэнрэ IуэхущIапIэр щымыщIэну, я щIалагъэм (щылажьэр нэхъыбэу щIалэгъуалэщ) къыпкърыкI гукъыдэжыр куэдрэ мыкIуэщIыну си гуапэщ. ЕвгъэфIакIуэ, гуп дыгъэл!
ИСТЭПАН Залинэ.
