Тхылъхэм я бзэкIэ

Хьэрып Эмират Зэгуэтхэм, Шарджэ къалэм, щекIуэкIащ «Sharjah International Book Fair-2023» 42-нэ дунейпсо тхылъ гъэлъэгъуэныгъэр. Абы хэтащ Урысейм щыщ тхакIуэхэр, Урысей къэрал сабий библиотекэм и лэжьакIуэхэр. Ди къэралым и стендыр къызэригъэпэщащ Гуманитар тхылъ тедзапIэ зэгуэтым. ЩIэгъэкъуэн хъуащ УФ-м бжыгъэр зи лъабжьэ зыужьыныгъэмкIэ, связымрэ хъыбарегъащIэ IэмалхэмкIэ и министерствэр. Урысейм икIа лIыкIуэхэм яхэту ОАЭ-м щыIащ ди адыгэ усакIуэ, тхакIуэ, драматург, «Горянка» газетым и редактор нэхъыщхьэ ­Къаныкъуэ Заринэ. Урысейм и лъэпкъхэм я литературэр зыгъэлъэгъуахэм язщ ар. 

- Урысейм и тхылъхэр игъэлъагъуэу, тхакIуэ пажэхэр дуней псом къаригъэцIыхуу и хабзэщ. Мы тхылъ гъэлъэгъуэныгъэми мыхьэнэшхуэ иIащ абы и лъэныкъуэкIэ - и фIыр щигъэлъэгъуэн утыку хъуащ. Сэ Iуэхум сыхэтащ ­Гуманитар тхылътедзапIэ зэгуэтым Урысейм и лъэпкъхэм я литературэм зегъэужьынымкIэ илэжьыр згъэлъа­гъуэу. Дауи, си IэдакъэщIэкIхэми щхьэхуэу сытепсэлъыхьащ, - жиIащ Заринэ. Шарджэ здэщыIэм школакIуэхэм Iуа­гъэщIати, ар яхутепсэлъыхьащ езым пьесэхэр зыхуитх «Сыринэ» щIалэгъуалэ театрым и IуэхущIафэхэм. 
1982 гъэ лъандэрэ Шарджэ мы IуэхумкIэ къалэну зы­хуагъэувыжыр щIалэгъуалэр тхылъым дегъэхьэ­хынырщ. Мы гъэм абы хэтащ къэрал 69-рэ. «Тхылъхэм я бзэкIэ допсалъэ» - аращ мызыгъуэгум гъэлъэгъуэныгъэм фIащар. Дуней псом щыщ тхылъ тедзапIэ 2033-м къашар тхылъ мелуан 1,5-рэ хъурт. ТхылъхэмкIэ зэфIэ­кIакъым, щэнхабзэ Iуэхугъуэ куэди абы иращIэкIащ. 
Гъэлъэгъуэныгъэр къыщызэIуахым, шейх Алькасими СулътIан бин Мухаммад и гуапэу тепсэлъыхьащ хьэрыпыбзэм и тхыдэм и япэ том 17 къызэрыдэкIам. Ар хьэрыпыбзэм зэрызиужьар лIэщIыгъуэ 17-м тегуэшауэ зэраджа лэжьыгъэшхуэщ. Ар щIэныгъэлIу, редактору, корректору цIыху 500 зытелажьэ Iуэху абрагъуэщ. Хьэ­рыпыбзэр къызэрыунэхурэ къызэрыгъуэгурыкIуар  щызэпкърыхащ, щIэджыкIакIуэхэм дихьэхыу ядж. Томи 110-р и кIэм нагъэсыным илъэсих текIуэдэнущ. 
Гъэлъэгъуэныгъэм Iуэхугъуэ гъэщIэгъуэн куэд къы­зэщIрагъэубыдащ. Абыхэм ящыщщ «Тюрьма штрих-кода» спектаклыр, 2023 гъэм къриубыдэу Хьэрып Эмират Зэгуэтхэм щагъэувахэм ящыщу нэхъ цIэрыIуэ дыдэр, зэрагъэлъэгъуар. Шарджэ щекIуэкIа зэIущIэм щыщ зыт триллерхэм я фестивальыр, а жанрым ит тхыгъэхэр зи IэдакъэщIэкIхэр зрагъэблэгъар. Гъэлъэгъуэныгъэм хиу­быдащ иллюстрацэ, комикс, аниме жыхуэтIэ лIэужьы­гъуэхэмкIэ дунейм псом щыщ сурэтыщI куэдым ирагъэкIуэкIа мастер-классхэмрэ семинархэмрэ. 
Гулъытэ лей щыхуащIащ ныбжьыщIэхэмрэ сабийхэмрэ. Стендхэм къытрагъэува тхылъхэм я процент 70-р сабий литературэм щыщт. ЦIыкIухэр школ автобусхэмкIэ гъэлъэгъуэныгъэм къашэрт, абыхэм яхуэтхэ тхакIуэ-усакIуэхэм IуагъащIэрт. Хьэрып студентхэм хуагъэзащ Нигерием щыщ драматург, тхакIуэ, усакIуэ, 1986 гъэм Нобель литературэмкIэ и саугъэтым и лауреат хъуа Шойинк Воле. 
Урысейр илъэс къэс хэтщ тхылъ фестивалым. Мы гъэм абы кIуащ усакIуэ, зэдзэкIакIуэ, «Московский счёт» саугъэтым и лауреат Ермаковэ Иринэ, Урысей къэрал сабий библиотекэм и унафэщI Веденяпинэ Марие, усакIуэ, литературэ критик, зэдзэкIакIуэ Корчагин Кирилл, адыгэ усакIуэ, тхакIуэ, драматург Къаныкъуэ Заринэ, тхыдэ щIэныгъэхэмкIэ доктор Муравьёв Алексей, РГДБ-м щэнхабзэ программэхэмкIэ и къудамэм и унафэщI Мышковская Ольгэ, Урысейм и Правительствэм ЩэнхабзэмкIэ и саугъэтым и лауреат Отрошенкэ Владислав, сабий тхакIуэ, лингвист Соболь Екатеринэ, журналист, сабий тхакIуэ, драматург Усачев Андрей. Урысей Федерацэм и стендымкIэ жэуапыхьу щытащ ОГИ-м и тхылъ тедзапIэм дунейпсо гъэлъэгъуэныгъэхэмкIэ и къудамэм и унафэщI Галямовэ Венерэ.
Урысейм и лIыкIуэхэм зыщаплъыхьащ Дубай щыIэ урыс дунейпсо школым. Ар урысей егъэджэныгъэ ­программэхэм тету мэлажьэ. Школым щоджэ Урысейм­рэ СНГ-м хэт адрей къэралхэмрэ щыщ сабийхэр. 

ГЪУЭТ  Синэ. 

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

16.04.2024 - 12:35

ХЬЭЦIЫКIУ БАШИР И ЗЭФIЭКI

Ди республикэми гъунэгъу щIыналъэхэми къыщацIыху уэрэджыIакIуэ щIалэщ ХьэцIыкIу Башир.

16.04.2024 - 08:21

ЗЭНЫБЖЬЭГЪУГЪЭР ЯПЭ ИРАГЪЭЩУ

Налшык къалэм дэт «Каисса» шахмат центрым иджыблагъэ республикэ зэхьэзэхуэ щекIуэкIащ. КъызэрыгуэкI шахмат джэгукIэмкIэ абы щызэпеуащ зауэ зэпэщIэувэныгъэхэм, дзэ Iуэху хэхахэм хэтахэр.

16.04.2024 - 08:19

КIЫЩ АСЛЪЭНБЭЧ И ДЫЩЭХЭМ КЪЫХЕГЪАХЪУЭ

Мэлыжьыхьым и 9 - 10-хэм Орёл къалэм щекIуэкIащ тэмэму зэхэзмыххэм я деж пашэныгъэр алыдж-урым бэнэкIэмкIэ къыщыхьыным хуэунэтIа зэхьэзэхуэ.

16.04.2024 - 08:18

СОЧЭ КЪАЩЫПОПЛЪЭ

«Белая Ладья» фIэщыгъэр зэрихьэу Налшык къалэм иджыблагъэ щекIуэкIащ курыт еджапIэхэм я командэхэм шахматымкIэ я урысейпсо зэхьэзэхуэ зэIуха.

16.04.2024 - 08:18

КЪЫЩIАГЪЭКIЫМ И КУЭДАГЪЫМ ХОХЪУЭ

Къэбэрдей-Балъкъэрым Мэкъумэш хозяйствэмкIэ и министерствэм иджыблагъэ къызэритамкIэ, 2024 гъэм и щIышылэ -мазаем къриубыдэу республикэм къыщыщIагъэкIа IэфIыкIэхэкIхэм я куэдагъым процент 24-кIэ, н