ЖАНГЫ ПРОЕКТЛЕ БЛА БАЙЛАМЛЫ УЛЛУ УМУТЛАРЫ АЛДАДЫЛА

Малкъар сахнада жырчыларыбызны арасында жырларыны стиль энчиликлери бла белгиленнген вокалист, макъамчы, продюсер, аранжировщик, жырланы автору, мульти-инструменталист эмда бек жарыкъ адам Аппайланы Юсюпню жашы Исламды. Фахмулу жашны жангыз да Малкъарда бла Къарачайда угъай, Тюркде, Американы Бирлешген Штатларында, Францияда да Арис Аппаев деп таныйдыла. Бизни миллетде аны «Сорма», «Тау халкъым», «Унуталмайма», «Унамадынг» дагъыда кёп башхы жырларына сюйюп тынгылагъанла аз тюйюлдюле.

Жангы къауум - жангы жырла

Ислам 1985 жылда Акъ-Сууда туугъанды. Жырлап сабий заманындан  башлагъанды. Школну сахнасына чыкъгъандан бери, фахмулу жашчыкъны жашау жолу жыр бла байламлы болуп къалгъанды.

90-чы жылладаЧеченде урушну хатасындан бизни республикагъа келген чеченли жашланы гитарада согъуп – жырлагъанлары аны бек сейирсиндирген эди. Аладан юйреннгенден сора, жангы шуёхлары Исламгъа саугъагъа гитара бередиле. Ол жаш адамны музыкагъа бютюн бек кёллендирип, битеу заманын алып тебирейди. «Бу саугъаны алгъандан сора музыка бла кюреширге таукел болама», - дейди Ислам, ол кезиуню эсгере.

Акъ-Сууну маданият юйюнде Созайланы Заурну башчылыгъы бла жырлагъан жашчыкъладан «Берекет» деген къауум къуралгъан эди. Анга Ислам да киреди. Бир кесек замандан а къарындашла Аппайланы Руслан, Алим бла Ислам, «Три А» деген къауумну къурап, ариу жырлары бла кеслерин кёп тынгылаучулагъа сюйдюредиле. Руслан юйдегили болгъандан сора, къауум чачылады. Андан сора Ислам «Ийман» къауумда да бираз тургъанды, бюгюнлюкде уа ол сольный халда жырлайды. «Урал моно», «Восточный базар», «Start Up» дагъыда кёп тюрлю конкурслада алчы жерлеге тийишли болады.

Бюгюнлюкде ол тёгерегине жаш фахмулу музыкантланы жыйып, ала бла ишлейди. Ала да, Исламча, кеси алларына юйреннген адамладыла, макъамла, назмула жазадыла. Биринчи заманда малкъар, орус тилде жырларын Интернетге салып тургъандыла. Алай бла Исламны сетьде чыгъармаларын тыш къыраллада да кёргендиле эмда, жаратып, кёп жангы проектлеге, конкурслагъа, концертлеге чакъырып тебирегендиле. Аны ючюн ол тюрк, ингилиз, ференк тилледе да жырлап башлагъанды.  

Энчи ызы

Ислам, башында айта келгенибизча, музыка жаны бла бир жерде да окъумагъанды. Жангыз да Аппайланы Алим юйреннген заманда аны биргесине  бир кере институтха барып, анда Жанатайланы Исмайылны дерсине тюшгенди. Ол, жашха тынгылап, ауазы бархатный баритон болгъанын айтханды.

- Отарланы Омарны чыгъармачылыгъын эм халкъ жырланы бек жаратама, алай алача жырлаялыкъ тюйюлме. Нек дегенде макъамны башха тюрлю кёреме, кесим жаратханча тюрлендирирге да сюеме. Аланы уа жазылгъаныча жырларыкъ тюйюл эсенг, тиймей къойсанг игиди, - дейди Ислам.

Кийиминде да аны энчи ызы барды. Алай аны профессионалла  къурамайдыла,  ол былай, кёпле суннганча,  башха жырчылагъа эниклеп да кийинмейди. «Кесиме къалай тап кёрюне эсе да, жырлагъан, кийиннген да алай этеме», - деп жууаплайды Ислам.   

Бюгюнлюкде хайырланнган Арис деген сахна атын а сабий заманында анасы атагъан эди. Аны кесине Ислам деген ат жууугъуракъ, ариу эшитилгенликге, тыш къыраллагъа барып башлагъанлы, Арисни тийишли кёреди.

Кёп жырланы шаркъ стильде жырлагъаны себепли, Тюркде концертледе чакъырылып башлагъанлы юч жылдан артыкъ болады. Тюрк бла бизни тил ушагъанлыкъгъа, адет-тёре жаны бла башхалыкъла кёпдюле. Ол биринчи кере 6 минг адам келген амфитеатрда жырлагъанында, анда къараучула анга, ышарып, къарс уруп, сызгъырып тюбегенлери Исламгъа сейир кёрюннген эди. Бютюнда бег а аны къарачай-малкъар тилде жырлагъа сюйюп тынгылагъанлары къууандыргъанды.

Сынаула

Аппай улуну оюмуна кёре, жаш тёлюбюзде иги жырлагъанла аз тюйюлдюле. Аланы тунчукъдуруп къоймай, билген адамланы чакъырып, эришиуле къурап ёсерге болушлукъ этерге керекди. Ол кеси да аланы биринчи жырларын жаздырып, не мадар да этип, жолларын ачаргъа хазырды. Нек дегенде кёпле, кеслерин бир жары жарашдыралмай, сынып, ичгиге, андан аман затлагъа тартылып къаладыла. Аллай жаш фахмулагъа себеплик этген «Эльбрусоид» фондну юсюнден да ол энчи айтып, анга ыразылыгъын билдиргенди.

Тюрк миллетлени араларында бардырылгъан «Тюрквижин» эришиуге фондну хайыры бла жыл сайын Къарачайдан бла Малкъардан жаш жырчыланы эм фахмулуларын сайлап жибередиле. 2015 жылда Нальчик шахарда бардырылгъан биринчи турда Аппайланы Ислам алчы  болгъан эди. Жарсыугъа, политика болумла ючюн  ары барыргъа онг болмагъанды.

Муратлары

 Мындан ары да Аппай улуну кёп тюрлю уллу умутлары барды. Ол себепли, инглиз тилде жангы жырла жазады, дагъыда малкъар тилде - 70, тюрк тилде - 4, французча да бир къауумну да сёзлерин хазыр этгенди. Андан сора да, бир ненча жангы клип бла къууандырыргъа деп турады ол къараучуланы.

Темуккуланы Амина.

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

22.06.2024 - 15:02

АРА ЖОЛ АЙБАТ ЭМ КЪОРКЪУУСУЗ БОЛУРЧА

Арт жыллада Элбрус муниципал районда «Иги шахар болум къурау» федерал проектге кёре, эки майдан, аллай бир парк, жети сквер эм бир стела жангыртылгъанды.

22.06.2024 - 10:01

ЭЛЛИЛЕНИ БОЛУМЛАРЫН ИГИЛЕНДИРИУГЕ ДАЙЫМ АСЛАМ ЭС БУРУЛАДЫ

Жангы Малкъар таулула кёчгюнчюлюкден къайтхандан сора 1958 жылда къуралгъанды. Эл Урожайненский районну жеринде Терк сууну онг жагъасында орналгъанды.

22.06.2024 - 09:03

ИПОТЕКАНЫ ЖАБАРГЪА АХЧА КИМЛЕГЕ БЕРИЛЛИКДИ?

Юйюрлеринде 2019-2030 жыллада ючюнчю неда андан кёбюрек сабий къошулгъанла. Тамата сабийлени жыл санларына, сора дагъыда юйюр къуралгъаныны регистрациясы болгъанына къараллыкъ тюйюлдю.

22.06.2024 - 09:03

ХАЛАЛ КЪЫЙЫННЫ ЖАШАУУНУ ЁЗЕГИНЕ САНАП

Узакъ тау элибиз Хабазда жашайды Хатукаланы Мухтарны бла Зухураны юйюрлери. Ала жамауат аллында намыслары-сыйлары жюрюген адамладыла.

22.06.2024 - 09:03

ТЕНГЛЕРИН УРУШХА АШЫРЫП, КЕСИ ЮЙДЕ КЪАЛЫРГЪА АХЫРДА СЮЙМЕГЕНДИ

Огъары Малкъардан Атабийланы Алийни жашы Исмайыл кесини заманына билимли адам болгъанды.