МАЛ ГУБУЛА: САКЪ БОЛУГЪУЗ!

Ахыр жыйырма жылны ичинде Кърым безгек битеу Юг эм Шимал Кавказ федеральный округлада бек къоркъуулу аурууладан бирине саналады. 1999-2013 жылланы чеклеринде ол Ставрополь крайда, Астрахань, Волгоград, Ростов областьлада, Калмыкия, Дагестан эмда Ингушетия республикалада ачыкъланнганды.  Кърым безгек бизни республикада да болур деген къоркъуу барды.

Бу эмда кёп башха тюрлю аурууланы профилактикасы – мал губулагъа къажау жумушла бла байламлыды.Аны юсюнден инфекционист Аппайланы Шамиль бла ушакъ этгенбиз.

- Губуланы къурутур амал жокъмуду?

- Аны ючюн деп, аслам адам жыйылгъан жерледе, ол санда парклада, стадионлада, сабий майданчыкълада да губуланы къурутур ючюн, энчи препаратланы хайырланыргъа керекди. Жарсыугъа,  шахар округланы эмда муниципальный районланы администрациялары бу жумушланы тамамларгъа ахча бёлмейдиле. Аны хатасындан а сагъынылгъан жерледе губула кёбейе барадыла, саулукъ сакълау-профилактика учреждениялагъа губу къабып кёпле келедиле, ол санда сабийле да.

- Къапды эсе, не зат этерге керекди?

-Губу къапханлай, олсагъат окъуна травматология пунктха неда амбулаториягъа барыргъа керекди. Анда, аны кетерип, сизни халигизге да тынгылы къарап башларыкъдыла. Алай быллай учрежденияладан узакъда болсагъыз а губуну кесигизге кетерирге тюшерикди. Бу ишни, вирус (ол бар эсе) къаннга тюшмез ючюн, узакъ болжалгъа салмазгъа керекди. Губуну пинцет бла неда башха зат бла къысып, аз-аздан бура кетип, алай акъырын чыгъарадыла.

Тюзюнлей тартып чыгъарыргъа жарамайды, ол эсигизде болсун. Алай этгенде, кёбюсюнде губу юзюлюп, аны заранлы кесеги уа (вирус бла бирге) адамны терисинде къалады.

Пинцет жокъ эсе, сиз халыны хайырланыргъа боллукъсуз. Губу къапхан жерде териге анга жууугъуракъ тюйюмчек этип, акъырын буруп алай чыгъарылады ол. Сора  мычымай медицина учреждениягъа барыргъа керексиз! Уллу кёллю болмагъыз!

-Паразитни къайда тинтедиле?

-Губуну банкагъа неда башха оруннга салып, Нальчикде Байсолтан улу орамда 33 юйде «Гигиена эмда эпидемиология арагъа» элтирге керекди. Аны этер онгугъуз жокъ эсе уа, губуну кюйдюрюгюз.

-Бу заранлы къурт-къумурсхадан къалай сакъланыргъа боллукъду?

- Бахчагъа, агъачха неда табийгъатха чыкъгъаныгъызда, юсюгюзде ачыкъ жерле болмазча иги кийинигиз. Бёрк киерге неда жаулукъ къысаргъа унутмагъыз. Жерге олтурмазгъа неда жатмазгъа кюрешигиз. Губуланы къоркъутхан (себиучю) препаратланы хайырланыгъыз. Юсюгюзге къарагъанлай туругъуз, сакъ болугъуз. Юйде ит неда киштик тута эсегиз, алагъа да энчи сакъ болугъуз. Ала тышындан келселе, юслерин препаратла бла тазаларгъа кюрешигиз.

- Сау болугъуз тынгылылы ангылатыуугъуз ючюн.

 

Байсыланы Марзият.

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

20.05.2024 - 09:15

«МУЗЫКА АДАМНЫ НАСЫПЛЫ ХАЛГЪА КЕЛТИРГЕН ЭНЧИ ДУНИЯДЫ»

Элбрус районда Гузиланы Дженнет къатышмагъан, бардырмагъан бир маданият жумуш болмайды. Жыр айтыугъа,  устазлыкъгъа да къалай келгенини юсюнден болгъанды бизни аны бла ушагъыбыз.

20.05.2024 - 09:15

СОЛУУ УЧУЗУРАКЪ БОЛУРЧА

Къабарты-Малкъарны Курортла эм туризм министерствосундан билдиргенлерича, 2024 жылны 1 сентябринден башлап къонакъ юйледе талай жумушха къошакъ багъа ючюн налогла (НДС) тёленирик тюйюлдюле.

20.05.2024 - 09:14

«МАДАНИЯТ ЖАШАУ СЕЙИР БОЛУР ЮЧЮН, КЪОЛУБУЗДАН КЕЛГЕННИ АЯМАЙБЫЗ»

Халкъыбызны  бурун заманладан  къала келген  ниет, ырысхы байлыгъыбызны сакълау, аны  чыгъармачылыкъ жаны бла фахмусун ачыкълау, ёсюп  келген тёлюню бош заманын хайырлы ётдюрюу, фахмулу жаш адамлаг

20.05.2024 - 09:14

ТАУЛУЛАНЫ АДЕТЛЕРИНДЕН

Огъурлу окъуучубуз Улбашланы Саният бизге кеси абаданладан, ынналарындан, анасындан эшитген, билген кёп сейир хапарларын билдиргенди. Аланы алгъын да басмалай тургъанбыз.

19.05.2024 - 15:02

ТЫШ КЪЫРАЛЛАГЪА КЪАЛАЙ БАРЫРГЪА БОЛЛУКЪДУ?

Бизден туристлеге быйыл жюзден артыкъ тыш къыралгъа жол ачылыпды, ол санда къыркъ къыралгъа самолётла тюзюнлей учадыла.